Nội dung chính
Thực trạng chi trả tiền tăng giờ cho giáo viên tại Điện Biên đang phơi bày một nghịch lý đáng báo động, nơi quyền lợi của nhà giáo bị treo và đôi khi phải phụ thuộc vào thiện chí cá nhân thay vì ngân sách nhà nước.
Nghịch lý chi trả: Đòi mới được, tiền túi thay ngân sách
Câu chuyện về việc thanh toán tiền dạy tăng giờ cho giáo viên tiếng Anh tại một số trường thuộc địa bàn huyện Nậm Pồ cũ (tỉnh Điện Biên) đang gây xôn xao dư luận. Điều đáng nói là cùng một chế độ, cùng một năm học, cùng một địa bàn, nhưng cách thực hiện lại “muôn hình vạn trạng”. Có nơi thanh toán đúng quy định từ nguồn kinh phí của đơn vị, nhưng cũng có những trường hợp chỉ khi giáo viên kiên quyết kiến nghị, quyền lợi chính đáng của họ mới được giải quyết, thậm chí bằng tiền túi của cá nhân.
Điển hình là trường hợp tại Trường PTDTBT THCS Tân Phong (xã Si Pa Phìn). Sau khi một giáo viên tiếng Anh nộp đơn kiến nghị, vào cuối tháng 3/2026, ông Nguyễn Văn Dúp, nguyên Hiệu trưởng nhà trường (hiện là Hiệu trưởng Trường liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn), đã phải “bàn bạc với kế toán” và sau đó tự bỏ ra gần 100 triệu đồng tiền cá nhân để chi trả tiền dạy tăng giờ cho năm học 2024–2025. Con số này là dành cho cô L.T.T, người có tổng cộng 385 tiết tăng giờ đề nghị thanh toán, trong đó 200 tiết đã được duyệt theo quy định.
Vấn đề không chỉ nằm ở việc khoản tiền lớn gần 100 triệu đồng được chi trả từ tiền cá nhân, mà còn ở thời điểm chế độ này được giải quyết. Việc phải chờ đợi một đơn kiến nghị mới kích hoạt quá trình thanh toán đặt ra câu hỏi lớn về tính chủ động và trách nhiệm của các đơn vị quản lý. Liệu nếu không có phản ánh, khoản tiền này sẽ tiếp tục bị “treo” vô thời hạn?
Đối chiếu thực tế: Chênh lệch rõ ràng trong quản lý ngân sách
Để thấy rõ hơn sự bất nhất, hãy so sánh trường hợp của Trường PTDTBT THCS Tân Phong với các trường khác trên cùng địa bàn:
- Trường PTDTBT THCS Nậm Chua: Ông Chu Văn Quảng, đại diện nhà trường, xác nhận đã thanh toán tiền dạy tăng giờ cho 2 giáo viên tiếng Anh từ tháng 12/2025. Mỗi giáo viên (cô Lò Phương Ngân và cô Lò Thị Thảo) đều được thanh toán 200 tiết cho cả năm học theo đúng quy định.
- Trường PTDTBT THCS Nà Hỳ: Việc chi trả cũng đã được thực hiện từ tháng 12/2025. Cô Bùi Thị Huyền Trang được thanh toán 200 tiết, và cô Bùi Thị Phượng cũng được thanh toán 100 tiết cho học kỳ II.
Rõ ràng, cùng là giáo viên tiếng Anh, cùng thực hiện dạy vượt giờ trong năm học 2024–2025 và cùng có tên trong bảng tổng hợp của cơ quan chuyên môn, nhưng thời điểm và phương thức chi trả lại có sự khác biệt đáng kể. Trong khi Nậm Chua và Nà Hỳ đã giải quyết chế độ từ cuối năm 2025, thì Tân Phong lại chậm trễ đến tháng 3/2026 và chỉ sau khi có phản ánh.
Quy định pháp luật đã rõ, tại sao vẫn chậm trễ?
Vấn đề cốt lõi ở đây không phải là thiếu quy định pháp luật. Theo Thông tư liên tịch số 07/2013/TTLT-BGDĐT-BNV-BTC, tiền lương dạy thêm giờ của nhà giáo trong các cơ sở giáo dục công lập được tính theo công thức cụ thể: tiền lương 1 giờ dạy thêm bằng 150% tiền lương 1 giờ dạy. Văn bản này cũng quy định rõ việc lập dự toán, thanh toán và quyết toán kinh phí phải tuân thủ Luật Ngân sách Nhà nước, và các cơ sở giáo dục có thể thanh toán hoặc tạm ứng theo tháng hoặc theo học kỳ.
Điều này khẳng định tiền dạy tăng giờ là một khoản chi có căn cứ pháp lý vững chắc, có công thức tính toán rõ ràng, có nguồn kinh phí từ ngân sách và lộ trình thanh toán cụ thể. Nó không phải là một khoản hỗ trợ tùy ý hay chỉ được xem xét sau khi giáo viên làm đơn kiến nghị.
Việc một chế độ thuộc trách nhiệm của ngân sách lại không được giải quyết bằng ngân sách ngay từ đầu, và phải chờ đến khi có sự phản ánh mới được xử lý, đã làm dấy lên nghi ngờ về trách nhiệm công vụ và tính minh bạch trong quản lý tài chính giáo dục. Nếu không có đơn thư, liệu quyền lợi chính đáng của giáo viên có bị bỏ quên? Tình trạng “có công dạy, mất công đòi” không chỉ ảnh hưởng đến đời sống giáo viên mà còn làm xói mòn niềm tin vào hệ thống quản lý.
Để duy trì sự công bằng và khuyến khích đội ngũ nhà giáo cống hiến, việc đảm bảo thực thi đúng đắn và kịp thời các chính sách về tiền lương, phụ cấp là yếu tố then chốt. Sự chậm trễ và thiếu minh bạch trong chi trả tiền tăng giờ tại Điện Biên là một hồi chuông cảnh tỉnh, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn từ các cấp quản lý để tránh tái diễn những nghịch lý tương tự trong tương lai.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tại sao có sự chênh lệch trong chi trả tiền tăng giờ cho giáo viên ở Điện Biên?
Sự chênh lệch xuất phát từ việc áp dụng chính sách không nhất quán giữa các trường, nơi chi từ ngân sách, nơi lại dùng tiền cá nhân hoặc trì hoãn cho đến khi có kiến nghị.
Quy định pháp luật về tiền dạy thêm giờ cho giáo viên như thế nào?
Theo Thông tư liên tịch số 07/2013/TTLT-BGDĐT-BNV-BTC, tiền lương dạy thêm giờ được tính theo công thức cụ thể, là khoản chi có căn cứ pháp lý và phải được thanh toán từ ngân sách theo quy định.
Việc chi trả tiền tăng giờ bằng tiền cá nhân của hiệu trưởng cũ có gây ra vấn đề gì không?
Việc này đặt ra dấu hỏi lớn về trách nhiệm công vụ, tính minh bạch trong quản lý ngân sách giáo dục và quyền lợi hợp pháp của giáo viên, đồng thời tạo tiền lệ không lành mạnh.
