TP HCM: Khai thác 33 khu đất vàng để tháo gỡ nút thắt hạ tầng BT

TP HCM vừa thông qua danh mục 33 khu đất vàng thanh toán dự án BT nhằm huy động nguồn lực xã hội hóa, giải quyết bài toán thiếu hụt ngân sách cho các công trình hạ tầng cấp bách.

Việc vận dụng quỹ đất công để đối ứng cho các dự án Xây dựng – Chuyển giao (BT) không chỉ là giải pháp tài chính tạm thời mà còn là chiến lược tối ưu hóa nguồn lực đất đai tại những khu vực lõi trung tâm thành phố.

Chi tiết danh mục 33 khu “đất vàng” tại tâm điểm Sài Gòn

Tại kỳ họp ngày 18/4, HĐND TP HCM đã chính thức thông qua đợt 1 danh mục các khu đất dùng để thanh toán cho nhà đầu tư. Trong tổng số 33 khu đất, có 17 khu do Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý, số còn lại do các địa phương trực tiếp đảm trách. Điều đáng chú ý là nhiều lô đất nằm ở “vị trí kim cương” nhưng đã bị bỏ trống trong nhiều năm, gây lãng phí nguồn lực.

Các khu đất tiêu biểu bao gồm:

• Quận 1: Khu số 8-12 Lê Duẩn (diện tích khoảng 0,48 ha) và khu số 2-4-6 Hai Bà Trưng (rộng 0,6 ha) – vốn là những khu đất có giá trị thương mại cực cao sau khi được thu hồi và tiếp nhận lại.
• Quận 5 và Bình Thạnh: Hơn 3 ha tại 152 Trần Phú và gần 15 ha cơ sở sản xuất cũ tại 420 Nơ Trang Long.
• Quận 3 và các trục đường chính: Mặt bằng tại số 200 Võ Văn Tần cùng nhiều lô đất dọc theo các tuyến đường huyết mạch như Nguyễn Du, Chu Mạnh Trinh, Hàm Nghi, Trần Hưng Đạo.

Đặc biệt, tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm (phường An Khánh), hàng loạt lô đất có diện tích từ 0,5 đến 1,5 ha đã hoàn tất giải phóng mặt bằng cũng được đưa vào danh mục khai thác để thu hút nhà đầu tư.

Tại sao TP HCM chọn thanh toán bằng đất thay vì đấu giá công khai?

Đứng dưới góc độ quản lý tài chính công, UBND TP HCM xác định nhu cầu vốn cho hạ tầng trong ngắn hạn là cực kỳ lớn, trong khi ngân sách thành phố có hạn. Các dự án cấp bách như xử lý nước thải, chống ngập và phát triển giao thông không thể chờ đợi quy trình phân bổ ngân sách truyền thống.

Có ba lý do chính khiến phương án dùng đất thanh toán BT trở nên khả thi hơn đấu giá trong thời điểm này:

1. Giảm áp lực ngân sách: Thành phố không phải chi tiền mặt ngay lập tức, giúp phân bổ nguồn vốn cho các lĩnh vực an sinh xã hội cấp thiết khác.
2. Tối ưu giá trị đất: Chính quyền đánh giá việc đấu giá đơn lẻ hiện nay không hiệu quả do hạ tầng xung quanh chưa đồng bộ, khiến giá thu về thấp. Khi gắn với dự án BT, nhà đầu tư sẽ phát triển hạ tầng xung quanh, từ đó nâng cao giá trị khu đất theo sát giá thị trường.
3. Nguyên tắc ngang giá: Việc thanh toán được tính toán dựa trên nguyên tắc tương đương về giá trị, hạn chế tối đa việc phát sinh thêm nghĩa vụ tài chính bổ sung cho ngân sách nhà nước.

Quy mô vốn khổng lồ và kỳ vọng đột phá hạ tầng

Chiến lược này được triển khai trong bối cảnh TP HCM đang xúc tiến những siêu dự án hạ tầng. Hiện tại, HĐND thành phố đã thông qua các dự án với tổng vốn vượt mốc 182.000 tỷ đồng. Chưa dừng lại ở đó, các đề xuất mới như metro Bến Thành – Thủ Thiêm – Long Thành và cầu Cần Giờ – Vũng Tàu dự kiến tiêu tốn thêm hơn 366.000 tỷ đồng.

Việc khơi thông nguồn lực từ 33 khu đất vàng được kỳ vọng sẽ tạo ra “cú hích” để các dự án này sớm khởi công, xóa bỏ các nút thắt giao thông và cải thiện chất lượng sống cho người dân thành phố.

Góc nhìn chuyên gia: Bài toán minh bạch và bền vững

Dưới góc độ quy hoạch đô thị, việc dùng đất BT là một công cụ mạnh mẽ nhưng đòi hỏi sự minh bạch tuyệt đối trong khâu định giá. Để tránh những sai sót pháp lý như trong quá khứ, TP HCM cần một cơ chế giám sát chặt chẽ về giá trị đối ứng giữa công trình hạ tầng và giá trị quyền sử dụng đất.

Nếu thực hiện thành công, đây sẽ là mô hình mẫu trong việc huy động vốn phi ngân sách, biến những khu đất “ngủ quên” thành những công trình hạ tầng hiện đại, phục vụ cộng đồng.

Theo bạn, việc dùng đất vàng để đổi lấy hạ tầng giao thông có phải là giải pháp tối ưu nhất cho TP HCM hiện nay? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận hoặc gửi ý kiến về cho chúng tôi.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)