Nội dung chính
Nâng cao năng suất lao động không chỉ đơn thuần là tăng cường cường độ làm việc, mà là sự kết hợp chiến lược giữa hiện đại hóa công nghệ, đào tạo nhân sự và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Trong bối cảnh thị trường lao động biến động và áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đang thay đổi tư duy quản trị. Thay vì phụ thuộc vào số lượng lao động phổ thông, các đơn vị dẫn đầu đang chuyển dịch sang mô hình tối ưu hóa hiệu suất thông qua công nghệ và phát triển năng lực con người.
1. Tự động hóa và bài toán thích ứng của nguồn nhân lực
Việc giảm sự phụ thuộc vào lao động phổ thông không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để tồn tại. Điển hình như tại Công ty TNHH Điện tử Foster Việt Nam, doanh nghiệp này đã giải quyết bài toán khó khăn trong tuyển dụng bằng cách hiện đại hóa dây chuyền sản xuất.
Chiến lược của Foster Việt Nam tập trung vào hai trụ cột chính:
- Đầu tư công nghệ: Đẩy mạnh tự động hóa các khâu sản xuất để tăng độ chính xác và tính ổn định, tạo ra sự tăng trưởng năng suất bền vững thay vì tăng ca hay huy động thêm nhân lực.
- Chuyển giao tri thức: Tận dụng lợi thế của một doanh nghiệp đa quốc gia để đưa chuyên gia nước ngoài trực tiếp hướng dẫn, chuẩn hóa quy trình và nâng cấp năng lực đội ngũ tại chỗ.
Tuy nhiên, máy móc chỉ là công cụ, con người mới là yếu tố vận hành. Để hệ thống tự động hóa không trở thành “đống sắt vụn” đắt tiền, doanh nghiệp tập trung đào tạo lại (reskilling) và nâng cao kỹ năng (upskilling), giúp người lao động chuyển đổi từ tư duy làm việc thủ công sang tư duy vận hành và cải tiến.
2. Xây dựng văn hóa học tập suốt đời trong ngành công nghệ
Với những lĩnh vực có tốc độ thay đổi chóng mặt như IT, năng suất lao động tỷ lệ thuận với khả năng cập nhật kiến thức. Tại Công ty TNHH Bosch Global Software Technologies, nơi tập trung gần 3.900 nhân sự trình độ cao, việc học tập không còn là hoạt động tự phát mà được hệ thống hóa thành chiến lược phát triển.
Để duy trì lợi thế cạnh tranh, Bosch triển khai mô hình đào tạo đa tầng:
- Cá nhân hóa lộ trình: Đánh giá năng lực theo từng cấp bậc để xây dựng kế hoạch nâng cao tay nghề, cấp chứng chỉ chuyên môn phù hợp với định hướng thăng tiến của mỗi nhân viên.
- Kết nối xuyên quốc gia: Tổ chức các khóa huấn luyện và trao đổi nhân sự giữa các chi nhánh toàn cầu, giúp nhân sự Việt Nam tiếp cận với những tiêu chuẩn khắt khe nhất thế giới.
- Gắn kết bằng phúc lợi: Khi người lao động thấy được lộ trình phát triển rõ ràng và môi trường làm việc tích cực, tỷ lệ nghỉ việc sẽ giảm xuống, tạo nên sự ổn định cho năng suất dài hạn.
3. Khai thác “mỏ vàng” sáng kiến từ cấp cơ sở
Nhiều doanh nghiệp thường mắc sai lầm khi cho rằng cải tiến phải đến từ những dự án lớn hay chuyên gia cao cấp. Thực tế, những thay đổi nhỏ trong quy trình vận hành hằng ngày mới là nguồn tạo ra giá trị thặng dư lớn nhất. Công ty TNHH SX-TM Vĩ Nam Việt là một ví dụ điển hình với phong trào “Lao động giỏi – Lao động sáng tạo”.
Điểm mấu chốt trong thành công của Vĩ Nam Việt là dân chủ hóa sự sáng tạo. Doanh nghiệp không rào dậu bằng các thủ tục hành chính phức tạp; nhân viên có thể đề xuất ý tưởng qua tin nhắn điện thoại. Khi ý tưởng khả thi, họ được cấp kinh phí thực hiện và nhận thưởng “nóng” dựa trên giá trị làm lợi thực tế.
Cách tiếp cận này tạo ra hiệu ứng tâm lý tích cực: người lao động cảm thấy mình là một phần của sự phát triển, từ đó chủ động tìm cách giảm công đoạn, giảm nhân công và nâng cao chất lượng sản phẩm.
4. Tầm nhìn chiến lược cho lao động Việt Nam năm 2026
Nhìn rộng hơn, Tổng LĐLĐ Việt Nam đã đưa nội dung đổi mới sáng tạo vào trọng tâm của Tháng Công nhân 2026 với chủ đề “CN Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động”. Đây không chỉ là phong trào thi đua mà là chiến lược thích ứng với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Mục tiêu cụ thể được đặt ra là 10% đoàn viên tham gia đề xuất sáng kiến và ít nhất 30% trong số đó phải được áp dụng thực tế. Điều này cho thấy sự chuyển dịch từ “lao động chăm chỉ” sang “lao động thông minh”.
Đặc biệt, các ngày hội về kỹ năng lao động và việc làm bền vững sẽ tập trung vào kỹ năng số (digital skills), giúp người lao động không bị bỏ lại phía sau trong làn sóng AI và tự động hóa.
Lời kết từ chuyên gia
Năng suất lao động không bao giờ là kết quả của một yếu tố đơn lẻ. Đó là tam giác cân giữa: Công nghệ hiện đại – Kỹ năng nhân sự – Văn hóa khuyến khích sáng tạo. Nếu thiếu một trong ba, doanh nghiệp sẽ dễ rơi vào trạng thái bão hòa hoặc khủng hoảng khi thị trường thay đổi.
Doanh nghiệp của bạn đang ưu tiên đòn bẩy nào trong ba yếu tố trên để bứt phá trong năm nay? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn hoặc liên hệ với chúng tôi để cùng thảo luận về các mô hình tối ưu hóa vận hành!
