Nội dung chính
Chiến lược phát triển May Việt Tiến hiện nay không còn gói gọn trong việc gia công may mặc thuần túy mà đang chuyển dịch mạnh mẽ sang các dịch vụ giá trị cao để tồn tại.
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, một câu hỏi mang tính chất “thức tỉnh” đã được đặt ra cho ban lãnh đạo Tổng CTCP May Việt Tiến (UPCoM: VGG): “Liệu Việt Tiến có thể làm may mãi được không?”. Câu hỏi này không chỉ là một thắc mắc về nghề nghiệp, mà là một bài toán sinh tồn về mô hình kinh doanh trong bối cảnh chuỗi giá trị dệt may toàn cầu đang thay đổi chóng mặt.
Đổi mới tư duy: Từ “cánh chim đầu đàn” đến áp lực tự làm mới
Ông Bùi Xuân Khu, nguyên Thứ trưởng Thường trực Bộ Công Thương và cũng là nguyên Tổng Giám đốc Việt Tiến, đã bày tỏ niềm tự hào về vị thế dẫn dắt của doanh nghiệp. Tuy nhiên, ông thẳng thắn nhận định rằng sự xuất hiện của nhiều đối thủ mới năng động hơn buộc Việt Tiến phải thay đổi nếu không muốn bị tụt hậu.
Theo chuyên gia, Việt Tiến cần thoát khỏi tư duy đầu tư nhỏ giọt (vài chục tỷ đồng mỗi năm) để chuyển sang chiến lược đầu tư quy mô lớn. Trọng tâm là hiện đại hóa sản xuất thông qua tự động hóa và robot hóa. Đặc biệt, việc khai thác tối đa năng lực từ cổ đông chiến lược ngoại như South Island về quản trị và công nghệ quốc tế sẽ là “đòn bẩy” quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Bên cạnh đó, tiềm năng từ thị trường nội địa vẫn còn rất lớn. Việc mở rộng hệ thống phân phối bán lẻ, tối ưu hóa kênh thương mại điện tử (online) và đầu tư sâu vào khâu thiết kế sẽ giúp doanh nghiệp gia tăng biên lợi nhuận thay vì phụ thuộc vào đơn hàng gia công giá rẻ.
Logistics thời trang: “Lối thoát” chiến lược cho chuỗi giá trị
Ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex), đưa ra một góc nhìn sắc sảo hơn về chuỗi giá trị. Ông cho rằng nếu nhìn lên phía trên là thiết kế và thương hiệu, con đường đi sẽ rất dài và gian nan; nếu nhìn xuống phía dưới là phụ liệu (cúc, khóa, vải), sự cạnh tranh về giá sẽ cực kỳ khốc liệt.
Giải pháp mà Vinatex đề xuất cho Việt Tiến là xây dựng các “trung tâm lợi nhuận” mới, cụ thể là dịch vụ logistics cho ngành thời trang. Với lợi thế về quy mô và mạng lưới khách hàng toàn cầu, Việt Tiến có thể đóng vai trò điều phối nguyên phụ liệu và phân phối hàng hóa quốc tế. Đây chính là mô hình dịch vụ giá trị cao, giúp doanh nghiệp thoát ly khỏi sự phụ thuộc vào công đoạn may mặc thuần túy.
Về khía cạnh tài chính, đại diện Vinatex nhận định cổ phiếu VGG đang ở vùng giá “rẻ”. Với thị giá quanh 42.000 đồng/cp, thấp hơn nhiều so với giá trị sổ sách 55.000 đồng/cp, trong khi các doanh nghiệp cùng ngành thường giao dịch ngang hoặc cao hơn giá trị sổ sách, đây có thể là điểm hấp dẫn cho các nhà đầu tư dài hạn.
Nút thắt cơ chế và bài toán quản trị vốn Nhà nước
Dù định hướng rõ ràng, nhưng Chủ tịch Vũ Đức Giang thừa nhận thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở cơ chế vận hành. Việc cổ đông Nhà nước nắm giữ 30,4% vốn khiến mọi quyết định đầu tư, tài chính của Việt Tiến phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định quản lý vốn Nhà nước, chịu sự thanh tra, kiểm toán gắt gao.
Sự thận trọng này vô hình trung tạo ra rào cản về tốc độ. Trong khi các doanh nghiệp tư nhân hoặc FDI có thể quyết định đầu tư mạnh và nhanh trong vài ngày, thì Việt Tiến phải trải qua quy trình phê duyệt nhiều cấp. Điều này tạo áp lực cực lớn trong cuộc đua giành giật khách hàng và lao động trên thị trường.
Để thích nghi, Việt Tiến đang triển khai rà soát và tái cấu trúc danh mục đầu tư. Doanh nghiệp sẵn sàng thu gọn hoặc thoái vốn tại các đơn vị kém hiệu quả để tập trung nguồn lực cho các dự án hạ tầng và hệ thống phân phối. Đồng thời, việc nghiên cứu chuyển đổi công năng đất đai và tài sản cũng được ưu tiên để tối ưu hóa giá trị khai thác.
Góc nhìn chuyên gia: Sự chuyển dịch của Việt Tiến là điển hình cho cuộc khủng hoảng tăng trưởng của các doanh nghiệp dệt may lớn tại Việt Nam. Khi lợi thế nhân công rẻ mất dần, con đường duy nhất là tiến lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị (Smile Curve) – nơi thiết kế và dịch vụ logistics nắm giữ lợi nhuận chính. Tuy nhiên, để thành công, Việt Tiến không chỉ cần công nghệ mà cần một cơ chế quản trị linh hoạt hơn để không bị “trói chân” bởi các thủ tục hành chính.
Theo bạn, liệu mô hình logistics thời trang có đủ sức giúp Việt Tiến lấy lại vị thế dẫn đầu tuyệt đối? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận!
