Nội dung chính
Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI vừa ghi nhận những bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế, đặc biệt là thông qua các chính sách thuế và thảo luận sâu về Luật Thủ đô.
Ngày 12/4/2026, tại Nhà Quốc hội (Hà Nội), Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã tiếp tục ngày làm việc thứ bảy với nhiều nội dung then chốt, tập trung vào việc điều chỉnh chính sách tài khóa và hoàn thiện các dự án luật quan trọng.
Quyết nghị chính sách thuế bảo vệ môi trường và nhiên liệu
Dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội đã xem xét Báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết về việc ban hành một số quy định thuế. Cụ thể, nội dung tập trung vào ba loại thuế chính: thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Đây là bước đi chiến lược nhằm điều tiết kinh tế vĩ mô, đồng thời thúc đẩy cam kết bảo vệ môi trường thông qua công cụ tài chính. Kết quả biểu quyết điện tử cho thấy sự đồng thuận rất cao với 460/460 đại biểu tán thành (đạt tỷ lệ 92,00% tổng số đại biểu Quốc hội).
Điều chỉnh chương trình làm việc của Quốc hội khóa XVI
Nhằm đảm bảo tính linh hoạt và bám sát thực tiễn điều hành, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đã điều hành phiên biểu quyết về việc bổ sung Chương trình Kỳ họp thứ Nhất. Tờ trình từ Ủy ban Thường vụ Quốc hội do Ủy viên Phan Chí Hiếu trình bày đã được các đại biểu thảo luận kỹ lưỡng.
Kết quả, Quốc hội đã chính thức thông qua việc điều chỉnh, bổ sung chương trình làm việc với 457 đại biểu tán thành (chiếm 91,40% tổng số đại biểu), tạo cơ sở pháp lý để triển khai các nội dung cấp bách trong thời gian tới.
Hoàn thiện khung pháp lý: Luật Thủ đô và Luật Tiếp cận thông tin
Điểm nhấn của ngày làm việc là phiên thảo luận sôi nổi tại hội trường về hai dự án luật sửa đổi. Với 31 lượt phát biểu, các đại biểu đã đưa ra những phân tích sắc sảo, tập trung vào tính khả thi và tác động thực tiễn của văn bản luật.
Luật Thủ đô (sửa đổi): Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền
Các đại biểu cơ bản nhất trí với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp. Tuy nhiên, trọng tâm thảo luận xoáy sâu vào các nhóm vấn đề:
- Quản trị hành chính: Nguyên tắc phân quyền, thực hiện nhiệm vụ được phân quyền, tổ chức bộ máy và chế độ công vụ.
- Phát triển kinh tế – xã hội: Thẩm quyền đầu tư, cơ chế thu hút đầu tư, ưu đãi doanh nghiệp và thử nghiệm chính sách có kiểm soát (sandbox).
- Hạ tầng và Đô thị: Quy hoạch vùng Thủ đô, phát triển logistics, giao thông vận tải và bảo vệ môi trường bền vững.
- Đổi mới sáng tạo: Chính sách thúc đẩy chuyển đổi số, khoa học công nghệ và nâng cao chất lượng y tế, giáo dục.
Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi): Minh bạch hóa quản trị công
Đối với dự án luật này, Quốc hội tập trung vào việc tối ưu hóa quyền lợi của công dân và trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước. Các nội dung chính bao gồm:
- Xác định rõ phạm vi điều chỉnh, giải thích thuật ngữ và nguyên tắc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin.
- Quy định chi tiết trách nhiệm cung cấp thông tin của các đơn vị, quy trình từ chối yêu cầu và xử lý thông tin không chính xác.
- Chuẩn hóa hình thức, thời điểm công khai thông tin và vai trò của Công báo, niêm yết công khai.
Kết thúc phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trực tiếp giải trình và làm rõ các vấn đề mà đại biểu quan tâm, đảm bảo sự thống nhất cao trước khi dự thảo được hoàn thiện.
Nhận định chuyên gia và lộ trình tiếp theo
Việc tập trung sửa đổi Luật Thủ đô và Luật Tiếp cận thông tin cho thấy tư duy quản trị hiện đại của Quốc hội khóa XVI: vừa trao quyền tự chủ cho địa phương, vừa tăng cường tính minh bạch trong quan hệ giữa Nhà nước và công dân. Đây là hai trụ cột quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế Thủ đô và xây dựng chính phủ số.
Từ chiều ngày 12/4/2026 đến ngày 19/4/2026, Quốc hội sẽ tạm nghỉ để Chính phủ và các cơ quan hữu quan tiếp thu, chỉnh lý và hoàn thiện các dự thảo luật, nghị quyết trước khi trình biểu quyết chính thức.
Bạn đánh giá thế nào về những thay đổi trong Luật Thủ đô lần này? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn hoặc theo dõi các bản tin tiếp theo để cập nhật diễn biến mới nhất của Kỳ họp thứ Nhất!