Nội dung chính
Việc nâng cấp và phân luồng giao thông tại Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài là yêu cầu cấp thiết nhằm giải tỏa áp lực quá tải, thúc đẩy giao thương Việt Nam – Campuchia phát triển mạnh mẽ.
Trong bối cảnh lưu lượng hàng hóa và người qua lại biên giới tăng đột biến, Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài (Tây Ninh) đang đứng trước áp lực vận hành cực lớn. Vừa qua, đoàn công tác của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng do Thiếu tướng Võ Tiến Nghị dẫn đầu đã trực tiếp khảo sát, làm việc với UBND tỉnh Tây Ninh để tìm lời giải cho bài toán phân luồng và hiện đại hóa hạ tầng tại điểm nóng giao thương này.
Điểm nghẽn hạ tầng: Khi thực tế vượt xa công suất thiết kế
Nhìn vào những con số thực tế, có thể thấy rõ sự chênh lệch khổng lồ giữa năng lực thiết kế và nhu cầu thực tế tại Mộc Bài. Trạm kiểm soát liên hợp được xây dựng từ năm 2004 với quy mô phục vụ khoảng 2.000 lượt người và 200 lượt phương tiện mỗi ngày. Tuy nhiên, hiện nay con số này đã tăng vọt lên 5.000–6.000 lượt người (với hơn 100 quốc tịch khác nhau) và hơn 1.300 lượt phương tiện/ngày.
Đáng chú ý, hơn 80% lượng xe là phương tiện vận tải hàng hóa quá cảnh. Việc tất cả các luồng xe, từ xe chở khách đến xe container hàng hóa, cùng tập trung tại nhà kiểm soát liên hợp đã tạo ra những điểm nghẽn cục bộ, gây ùn tắc kéo dài và làm chậm tiến độ thông quan. Đây là một rủi ro lớn đối với các doanh nghiệp logistics khi thời gian chờ đợi tăng cao trực tiếp làm tăng chi phí vận hành.
Giải pháp chiến lược: Phân luồng tách biệt và số hóa quản lý
Để giải quyết dứt điểm tình trạng này, UBND tỉnh Tây Ninh đã kiến nghị một phương án mang tính thực tiễn cao: Tách biệt hoàn toàn luồng xe hàng hóa xuất nhập khẩu và luồng phương tiện chở hành khách. Cụ thể, các xe vận tải hàng hóa sẽ được điều tiết đi theo tuyến riêng, không đi xuyên qua nhà kiểm soát liên hợp. Điều này không chỉ giảm tải cho khu vực trung tâm mà còn đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hành khách thực hiện thủ tục xuất nhập cảnh.
Bên cạnh đó, tỉnh đề xuất lắp đặt hệ thống barie kiểm soát tại các vị trí trọng yếu để thắt chặt quản lý theo đúng pháp luật, dự kiến hoàn thành trước ngày 30/7/2026. Việc triển khai đồng bộ mẫu mã và tiêu chuẩn kỹ thuật dưới sự chỉ đạo của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng sẽ đảm bảo tính thống nhất trong quản lý biên giới quốc gia.
Đẩy mạnh hệ sinh thái Logistics biên mậu
Hiện nay, Mộc Bài không chỉ là điểm thông quan mà đã hình thành một hệ sinh thái dịch vụ với 5 dự án bến bãi và logistics hoạt động trên diện tích 26,74 ha. Việc tối ưu hóa luồng giao thông sẽ là đòn bẩy để các khu chức năng này phát huy tối đa công suất, biến Mộc Bài thành một mắt xích quan trọng trong hành lang kinh tế xuyên Á.
Tầm nhìn “Cửa khẩu thông minh” và kết nối cao tốc chiến lược
Không dừng lại ở việc sửa chữa hạ tầng vật lý, Tây Ninh đang hướng tới mô hình “Cửa khẩu thông minh”. Đây là xu thế tất yếu trong chuyển đổi số, nơi các thủ tục hành chính được tự động hóa, giảm thiểu tiếp xúc trực tiếp và rút ngắn thời gian thông quan thông qua công nghệ AI và IoT (Internet vạn vật).
Đặc biệt, dự án cao tốc TP. Hồ Chí Minh – Mộc Bài khi kết nối với tuyến Phnôm Pênh – Bà Vẹt (Campuchia) sẽ tạo ra một trục giao thông huyết mạch. Sự kết nối này không chỉ rút ngắn thời gian vận chuyển mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho thương mại xuyên biên giới, biến Tây Ninh trở thành trung tâm logistics của khu vực phía Nam.
Góc nhìn chuyên gia: Việc tách luồng phương tiện tại Mộc Bài là bước đi đúng đắn nhưng chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ để bứt phá là việc thực hiện đồng bộ “Luồng xanh” kỹ thuật số. Khi hạ tầng giao thông (cao tốc) kết hợp với hạ tầng quản lý (cửa khẩu thông minh), chi phí logistics sẽ giảm sâu, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam tại thị trường ASEAN.
Bạn đánh giá thế nào về tiềm năng phát triển của kinh tế biên mậu khi các dự án cao tốc kết nối hoàn thiện? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn hoặc liên hệ với chúng tôi để cập nhật thêm các thông tin về quy hoạch hạ tầng giao thông mới nhất.