Nội dung chính
Trung Quốc đã phá vỡ giới hạn Greenwald trong nghiên cứu plasma, đánh dấu một bước tiến quan trọng gần tới việc hiện thực hoá năng lượng nhiệt hạch sạch.
Thành tựu mới của lò phản ứng EAST
Theo thông báo từ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, lò Tokamak Thử nghiệm Siêu dẫn Tiên tiến (EAST) đã duy trì plasma ổn định ở mật độ cực cao – lần đầu tiên trong lịch sử. Kết quả này được công bố trên tạp chí Science Advances vào đầu năm 2026.
Giới hạn Greenwald và ý nghĩa của nó
Giới hạn Greenwald là ngưỡng mật độ plasma mà khi vượt qua thường khiến plasma mất ổn định và phản ứng bị dập tắt. Đây được xem là rào cản lớn nhất trong việc duy trì phản ứng nhiệt hạch lâu dài. EAST đã chứng minh khả năng duy trì plasma ổn định ngay cả khi mật độ vượt qua ngưỡng này – một “vùng không phụ thuộc mật độ” mà lý thuyết dự đoán.
So sánh quốc tế: Trung Quốc và Mỹ
Trước đó, giới hạn Greenwald đã từng bị phá vỡ tại Mỹ. Năm 2022, lò tokamak DIII‑D của Bộ Năng lượng Mỹ đạt kết quả tương tự, và vào năm 2024 các nhà khoa học tại Đại học Wisconsin‑Madison duy trì plasma ổn định ở mật độ gấp khoảng 10 lần giới hạn Greenwald trong một thiết bị thử nghiệm.
Triển vọng thương mại và dự án ITER
Cả Trung Quốc và Mỹ đều là thành viên chủ chốt của dự án Lò phản ứng Nhiệt hạch Thử nghiệm Quốc tế (ITER) – một sáng kiến đa quốc gia đang xây dựng lò tokamak lớn nhất thế giới tại Pháp. ITER dự kiến bắt đầu tạo ra các phản ứng nhiệt hạch toàn diện vào năm 2039. Mặc dù còn xa mục tiêu thương mại, những tiến bộ như EAST đang thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và ứng dụng thực tế.
Kết luận
Việc phá vỡ giới hạn Greenwald không chỉ khẳng định năng lực nghiên cứu của Trung Quốc mà còn mở ra một hướng tiếp cận khả thi cho các lò tokamak thế hệ tiếp theo. Khi các nhà khoa học tiếp tục tối ưu hoá áp suất, nhiệt độ và từ trường, chúng ta tiến gần hơn tới một nguồn năng lượng sạch, không phát thải khí nhà kính và tiềm năng cung cấp điện năng gần như vô hạn.
Tiến Lợi