Nội dung chính
Trần Bá Dương, nhà sáng lập THACO và người anh thân thiết của Chủ tịch Hoàng Anh Gia Lai, đã sẵn sàng cho Bầu Đức vay 2.000 tỷ đồng không cần giấy nợ.
Tiểu sử và hành trình khởi nghiệp của Trần Bá Dương
Sinh năm 1960, Trần Bá Dương xuất thân từ một gia đình đông anh chị em và phải tự lập từ tuổi teen. Năm 1983, ông bắt đầu công việc kỹ thuật viên tại Nhà máy đại tu ô tô Đồng Nai, rồi nhanh chóng thăng tiến lên vị trí Quản đốc nhà máy năm 1987 và Quản đốc xưởng sửa chữa năm 1991.
Năm 1997, ông thành lập Công ty Cổ phần Ô tô Trường Hải (sau này là Tập đoàn THACO), ban đầu chỉ kinh doanh xe đã qua sử dụng và phụ tùng. Đến năm 2000, ông mở xưởng lắp ráp xe tải nhẹ thương hiệu Kia, đặt nền móng cho chiến lược sản xuất ô tô trong nước.
Thành tựu và đa dạng hoá kinh doanh của Tập đoàn THACO
Với tầm nhìn “ông vua ô tô” của mình, ông Dương đã biến THACO từ một xưởng sửa chữa thành tập đoàn đa ngành hàng đầu, bao gồm:
- Ô tô và lắp ráp xe du lịch 100% vốn trong nước.
- Nông nghiệp: HAGL Agrico và các dự án nông nghiệp quy mô lớn.
- Cơ khí, công nghiệp hỗ trợ và logistics.
- Đầu tư xây dựng, bất động sản (Dự án Đại Quang Minh).
- Thương mại và dịch vụ.
Tháng 3‑4/2025, THACO tạm rời danh sách tỷ phú USD của Forbes do biến động định giá, nhưng tài sản của ông vẫn ước tính khoảng 1,2 tỷ USD vào năm 2024, phản ánh sức mạnh tài chính bền vững.
Mối quan hệ tài chính giữa Trần Bá Dương và Chủ tịch HAGL Đoàn Nguyên Đức
Vào cuối năm 2016, HAGL rơi vào khủng hoảng nặng nề: nợ lên tới 36.000 tỷ đồng, lỗ lũy kế gần 7.000 tỷ đồng, ngân hàng ngừng cấp tín dụng và công ty không thể trả lương cho công nhân. Để tránh sụp đổ, HAGL phải bán tài sản chiến lược (bất động sản, thủy điện, bệnh viện, khách sạn) và tập trung vào nông nghiệp.
Vào ngày 18/1/2018, Đoàn Nguyên Đức (Bầu Đức) gửi thư tay xin hỗ trợ tài chính. Trước mặt một bối cảnh tài chính lâm cận, Trần Bá Dương đã quyết định cho HAGL vay 2.000 tỷ đồng không kèm giấy nợ, một khoản vay “sống còn” giúp tập đoàn duy trì hoạt động và tiến hành tái cấu trúc.
Bài học rút ra cho các doanh nhân Việt Nam
1. Quyết đoán trong khủng hoảng: Việc cho vay không ràng buộc cho thấy tầm quan trọng của quyết định nhanh và dứt khoát khi đối tác gặp khó khăn.
2. Xây dựng mối quan hệ bền vững: Sự tin tưởng lẫn nhau giữa Dương và Bầu Đức được xây dựng qua nhiều năm hợp tác, giúp họ vượt qua thời điểm đen tối.
3. Đa dạng hoá danh mục đầu tư: THACO không chỉ dựa vào ô tô mà mở rộng sang nông nghiệp, bất động sản và logistics, giảm rủi ro khi một ngành gặp suy thoái.
Những yếu tố trên không chỉ giải thích vì sao Trần Bá Dương được xem là “ông vua ô tô” mà còn là minh chứng cho khả năng lãnh đạo chiến lược của một doanh nhân Việt Nam trong thời đại biến động.