Nội dung chính
Cuộc gặp gỡ giữa Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và cộng đồng du học sinh Việt Nam tại Italy đã mở ra những định hướng chiến lược về thu hút nhân tài cho đất nước.
Tại thành phố Milan, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Italy vào ngày 12/4, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã có buổi làm việc thân mật với Hội sinh viên và các lưu học sinh tiêu biểu của Việt Nam. Đây không chỉ là một cuộc gặp thăm hỏi, mà còn là diễn đàn để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và định hướng vai trò của lực lượng trí thức trẻ trong bối cảnh mới.
Bức tranh toàn cảnh về cộng đồng sinh viên Việt Nam tại Italy
Theo báo cáo từ bà Vũ Thị Bích Diệp, Chủ tịch Hội sinh viên Việt Nam tại Italy, cộng đồng hiện có khoảng 1.000-1.200 du học sinh. Điểm đáng chú ý là sự phân bổ trình độ học vấn rất cao, với khoảng 60% theo học bậc thạc sĩ, 30% bậc đại học và 10% còn lại tập trung ở các chương trình tiến sĩ, sau Đại học hoặc đào tạo nghề ngắn hạn.
Về chuyên môn, các bạn trẻ đang theo đuổi đa dạng lĩnh vực từ Kỹ thuật-Công nghệ, Kiến trúc-Thiết kế-Nghệ thuật đến Kinh tế-Quản trị và Luật-Quan hệ quốc tế. Đặc biệt, một xu hướng dịch chuyển rõ rệt đang diễn ra khi sinh viên tập trung mạnh vào các ngành mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, công nghệ thông tin và thiết kế. Các lĩnh vực về năng lượng xanh và phát triển bền vững cũng đang tăng trưởng, dù chưa chiếm tỷ trọng lớn.
Những trăn trở và kiến nghị từ góc nhìn của người trong cuộc
Để nguồn lực chất lượng cao này thực sự trở thành động lực phát triển, đại diện Hội sinh viên và nghiên cứu sinh Lê Huy Hoàng (Đại học Milano-Bicocca) đã thẳng thắn đề xuất các giải pháp thực tế:
- Về pháp lý và cư trú: Kiến nghị các cơ quan chức năng tăng cường cơ chế hỗ trợ công dân Việt Nam tại nước ngoài hoàn thiện thủ tục pháp lý, cư trú nhanh chóng và thuận tiện hơn.
- Kết nối cung – cầu lao động: Đề xuất xây dựng cầu nối giữa sinh viên tại Italy với thị trường lao động trong nước và quốc tế. Cụ thể, khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam tổ chức chương trình giới thiệu việc làm, đặt hàng luận văn để giải quyết trực tiếp các bài toán hóc búa mà đơn vị đang gặp phải.
- Hợp tác giáo dục: Đẩy mạnh trao đổi học thuật giữa Chính phủ hai nước để tăng cơ hội tiếp cận nền giáo dục tiên tiến của Italy cho nhiều sinh viên Việt Nam hơn.
- Thể chế công nghệ: Cần có hướng dẫn cụ thể về các hình thái tài sản và loại hình kinh doanh trên nền tảng công nghệ mới để đáp ứng xu thế hội nhập.
- Trung tâm đổi mới sáng tạo: Hình thành các trung tâm thu hút sáng kiến từ cộng đồng người Việt hải ngoại, giúp nuôi dưỡng các ý tưởng có tính ứng dụng cao bằng nguồn lực trong nước.
Tầm nhìn chiến lược và cam kết từ lãnh đạo Nhà nước
Chia sẻ về quan hệ song phương, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh Việt Nam và Italy đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, trong đó 10 năm là Đối tác Chiến lược. Minh chứng cho sự gắn kết này là con số ấn tượng: thương mại hai chiều năm 2025 đạt khoảng 7,3 tỷ USD và vốn đầu tư từ Italy vào Việt Nam đạt khoảng 550 triệu USD.
Đặc biệt, trong bối cảnh đất nước bước vào “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” sau Đại hội XIV của Đảng, việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được đặt lên hàng đầu. Chủ tịch Quốc hội khẳng định: Để đạt tăng trưởng hai chữ số, ổn định kinh tế vĩ mô và kiềm chế lạm phát, Việt Nam bắt buộc phải coi trọng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đi kèm với đó là việc hoàn thiện thể chế.
Hệ thống chính sách đột phá thu hút trí thức toàn cầu
Đáp lại những kiến nghị, Chủ tịch Quốc hội khẳng định các đề xuất là “trúng và đúng”, đồng thời cho biết sẽ chỉ đạo các bộ, ngành rà soát để có phản hồi phù hợp. Hiện nay, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách mạnh mẽ để trọng dụng chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài, tiêu biểu như:
- Nghị quyết 57-NQ/TW: Đột phá về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
- Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025 & Luật Quốc tịch sửa đổi 2025: Tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn cho các nhà khoa học về nước làm việc.
- Nghị quyết 193/2025/QH15: Thí điểm các cơ chế đặc biệt để tạo đột phá trong nghiên cứu và phát triển.
Khép lại buổi gặp gỡ, bằng việc dẫn lời dạy của Bác Hồ về sự siêng năng và tinh thần học tập, Chủ tịch Quốc hội mong muốn các bạn sinh viên không chỉ tiếp thu tinh hoa công nghệ của Italy mà còn giữ vững bản lĩnh để đóng góp thiết thực, đưa Việt Nam trở thành nước có thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và thu nhập cao vào năm 2045.
Theo bạn, rào cản lớn nhất khiến các du học sinh xuất sắc còn ngần ngại trở về đóng góp cho quê hương là gì? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn cùng chúng tôi.