Công nghệ giải trình tự gen đã được áp dụng hiệu quả trong việc xác định danh tính các liệt sĩ thông qua việc so sánh gene của người thân với dữ liệu từ Bộ Công an. Dự án này được thực hiện bởi các chuyên gia tại GeneStory, một công ty chuyên về phân tích dữ liệu gene. Sau gần một năm triển khai thu nhận mẫu thân nhân liệt sĩ trên toàn quốc, đã có 16 liệt sĩ được xác định danh tính.

Dự án Ngân hàng gene được Thủ tướng Phạm Minh Chính kích hoạt vào tháng 7/2024, với mục tiêu xây dựng một cơ sở dữ liệu ADN quy mô lớn để lưu trữ thông tin gene của hài cốt liệt sĩ và thân nhân. Điều này sẽ giúp phục vụ việc đối sánh và xác định danh tính của các liệt sĩ. Việt Nam hiện có hơn một triệu liệt sĩ, nhưng khoảng 500.000 người vẫn chưa xác định được danh tính. Nhiều gia đình đã chờ đợi hàng chục năm để tìm được phần mộ thân nhân.

GS Vũ Hà Văn, Giám đốc Khoa học của Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn, cho biết GeneStory đã làm chủ toàn bộ quy trình giải mã gene từ thu mẫu, phân tích đến diễn giải dữ liệu với độ chính xác giải trình tự gene lên đến hơn 99%. Công nghệ giải mã gene được ứng dụng theo dòng mẹ là chủ yếu trong dự án này. Vì vậy, việc thu mẫu được ưu tiên thực hiện trên các đối tượng là mẹ đẻ, bà ngoại, anh chị em cùng mẹ; anh, em, con của chị gái, em gái mẹ đẻ liệt sĩ; con của chị gái, em gái liệt sĩ.

TS Dương Ngọc Cường, Tổng giám đốc GeneStory, cho biết để xác định danh tính liệt sĩ, các kỹ thuật viên đã đến từng gia đình thu thập mẫu. Sau gần một năm, đã có hơn 51.000 mẫu được thu thập từ 63 tỉnh thành. Các mẫu ADN được đưa về phòng xét nghiệm của GeneStory, sau đó phân tích, giải mã gene từ hài cốt các liệt sĩ đã quy tập. Sau khi phân tích và đối sánh ADN, đã xác định danh tính 16 liệt sĩ.

Dự án này không chỉ giúp xác định danh tính các liệt sĩ mà còn tiếp tục giúp hàng trăm nghìn gia đình tìm lại tên người thân, tri ân Mẹ Việt Nam Anh hùng, giảm thiểu thời gian chờ và mất mẫu di truyền khi ADN của liệt sĩ bị phân hủy.

GS Vũ Hà Văn cho biết ứng dụng công nghệ giải mã gene trong lâm sàng không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm thân nhân. Công nghệ này cho phép tìm hiểu về sức khỏe thể chất, hướng đến việc tiên lượng nguy cơ mắc bệnh do di truyền, bệnh ung thư… của mỗi cá thể dựa vào kiểu gene, thậm chí xây được biểu đồ đánh giá tiến triển từ nguy cơ mắc bệnh thấp đến cao theo độ tuổi.

Hiện tại, công nghệ giải mã gene đang được tiếp tục phát triển và ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Với sự hỗ trợ của công nghệ này, việc xác định danh tính các liệt sĩ và tìm kiếm thông tin về sức khỏe sẽ trở nên dễ dàng và chính xác hơn.

GeneStory là một trong những công ty hàng đầu trong lĩnh vực phân tích dữ liệu gene tại Việt Nam. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và công nghệ hiện đại, GeneStory đã và đang cung cấp các dịch vụ phân tích gene chất lượng cao cho khách hàng trên toàn quốc.

Hội Phụ nữ Công an tỉnh Thanh Hóa vừa tổ chức một buổi gặp mặt ấm áp và nhận đỡ đầu cháu Vi Việt Dũng, con trai của liệt sĩ Công an nhân dân Vi Văn Luân, người đã anh dũng hy sinh trong khi thi hành nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy tại biên giới.

Chương trình này là một phần của hoạt động ‘Mẹ đỡ đầu – Kết nối yêu thương’ do Hội Phụ nữ Công an tỉnh phát động từ năm 2022, nhắm hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, đặc biệt là con của các cán bộ, chiến sĩ Công an hy sinh trong khi làm nhiệm vụ. Liệt sĩ Vi Văn Luân đã hy sinh vào ngày 06/02/2021, trong khi truy bắt đối tượng mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy tại bản Tà Cóm, xã Trung Lý, huyện Mường Lát.

Sự ra đi của anh đã để lại mất mát lớn cho gia đình và đồng đội. Cháu Vi Việt Dũng, sinh năm 2015, hiện đang sinh sống tại xã Mường Lát, sẽ được hỗ trợ hàng tháng với mức kinh phí 500.000 đồng từ chương trình ‘Mẹ đỡ đầu – Kết nối yêu thương’ trong thời gian từ năm 2025 đến năm 2030.

Tại chương trình, Hội Phụ nữ Công an tỉnh đã trao kinh phí hỗ trợ năm đầu tiên là 6 triệu đồng cùng nhiều phần quà, đồ dùng học tập để động viên tinh thần và giúp cháu chuẩn bị bước vào năm học mới.

Sự hỗ trợ này không chỉ mang giá trị vật chất mà còn là nguồn động viên to lớn về tinh thần, giúp cháu Vi Việt Dũng có thêm động lực vươn lên trong học tập và cuộc sống.

Chị Ngân Thị An, vợ liệt sĩ Vi Văn Luân, đã xúc động chia sẻ về sự ra đi của chồng và sự hỗ trợ của Hội Phụ nữ Công an tỉnh dành cho các con. Chị cho biết, sự quan tâm sâu sắc từ Bộ Công an, Công an tỉnh Thanh Hóa, cấp ủy, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể đã tiếp thêm sức mạnh cho gia đình chị vượt qua mất mát.

Chương trình ‘Mẹ đỡ đầu – Kết nối yêu thương’ của Hội Phụ nữ Công an tỉnh Thanh Hóa đã thể hiện sự tiếp nối nghĩa tình đồng chí, đồng đội trong lực lượng Công an nhân dân, đồng thời lan tỏa giá trị nhân văn sâu sắc, tri ân những cống hiến, hy sinh thầm lặng của người chiến sĩ Công an nơi biên cương Tổ quốc.

Nhân kỷ niệm Ngày Thương binh – Liệt sĩ năm nay, tỉnh Đắk Lắk đã hoàn thành chương trình hỗ trợ xóa nhà tạm cho gia đình người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ. Đây là một hoạt động thiết thực, thể hiện sự tri ân sâu sắc của cả hệ thống chính trị và toàn dân với những người đã cống hiến, hy sinh cho Tổ quốc.

Tại xã Liên Sơn Lắk, bà H Lang Ông, một cô gái M’nông từng tham gia cách mạng trong thời chiến, đã được hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà ở. Ngôi nhà mới của bà được xây dựng sát bên nhà của gia đình cháu gái, vừa đảm bảo sự gần gũi, tiện bề chăm sóc, lại vừa giữ được không gian riêng tư. Đây không chỉ là một ngôi nhà mà còn là sự ghi nhận, một lời tri ân sâu sắc mà Đảng, Nhà nước dành cho những người có đóng góp thầm lặng trong thời chiến như bà H Lang.

Cùng chung niềm vui ấy, bà H Pông, trú tại buôn Yơn, xã Liên Sơn Lắk, cũng đã được hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà ở. Bà H Pông có 3 người con, nhưng chồng đã mất, các con đã lập gia đình và có cuộc sống riêng. Do kinh tế eo hẹp, trước đây bà phải sống trong cái chòi dựng tạm bợ trên mảnh đất của gia đình. Giờ đây, bà đã có một căn nhà kiên cố để ở.

Tỉnh Đắk Lắk đã triển khai xây mới và sửa chữa 9.493 căn nhà cho các đối tượng thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, gia đình người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ. Trong đó, nhà ở cho gia đình người có công là 608 căn, gồm 155 căn xây mới và 453 căn sửa chữa.

Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành dứt điểm việc hỗ trợ xây dựng nhà ở cho người có công, thân nhân, gia đình liệt sĩ trước ngày 27/7 năm nay. Đến thời điểm này, Đắk Lắk đã hoàn thành và bàn giao tổng số 607/608 căn nhà cho các đối tượng chính sách có công.

Mỗi ngôi nhà được hoàn thành và bàn giao đúng dịp cả nước tri ân các thương binh, liệt sĩ chính là biểu tượng sống động của đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và trách nhiệm cộng đồng. Việc hỗ trợ xây dựng nhà ở cho người có công, thân nhân liệt sĩ không chỉ giúp họ cải thiện điều kiện sống mà còn thể hiện sự quan tâm, chăm lo của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đối với những người đã hy sinh và cống hiến cho Tổ quốc.

Chương trình hỗ trợ xây dựng nhà ở cho người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ là một hoạt động có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện tinh thần đoàn kết, chia sẻ và trách nhiệm xã hội. Những ngôi nhà mới không chỉ là nơi để ở mà còn là niềm vui, niềm hạnh phúc cho những người đã cống hiến và hy sinh cho Tổ quốc.

Nhân dịp tháng 7, các cán bộ, đoàn viên thanh niên (ĐVTN) xã Sơn Đông đã tổ chức chuỗi hoạt động thăm và trò chuyện với những người mẹ, người cha, và thân nhân của các gia đình liệt sĩ trên địa bàn xã. Đây là hoạt động thiết thực nhằm tri ân và tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.

Tại căn nhà nhỏ ở thôn Hương Ngãi, cụ bà Triệu Thị Trinh không giấu được niềm xúc động khi ngắm nhìn bức ảnh rõ nét của người con trai, liệt sĩ Triệu Quốc Bình. Bức ảnh này đã được phục chế từ một bức hình cũ, nhưng đã bị phai mờ theo thời gian. Tương tự, gia đình liệt sĩ Nguyễn Văn Chước, xã Hải Lựu cũng đã phục chế bức ảnh duy nhất của liệt sĩ này. Tuy nhiên, do công nghệ thời điểm đó còn hạn chế, bức ảnh đã không còn rõ nét sau nhiều năm.

Trước khi triển khai chương trình phục hồi ảnh, Tỉnh Đoàn đã chỉ đạo các cơ sở đoàn khảo sát thực tế tại địa phương. Qua đó, các cơ sở đoàn đã nắm được tình hình có những liệt sĩ ra đi và để lại tấm hình cho gia đình, nhưng nhiều người chỉ có tấm ảnh vẽ chì chân dung từ người thân miêu tả lại. Thời gian trôi qua, những tấm hình kỷ niệm, những di ảnh thờ cũng đã phai mờ và hư hỏng theo năm tháng, khiến cho việc nhận diện và nhớ về các anh hùng liệt sĩ trở nên khó khăn.

Với lòng tri ân các liệt sĩ của thế hệ trẻ, mong muốn được phục hồi tấm ảnh mà các anh hùng liệt sĩ để lại, Đoàn thanh niên các xã, phường đã phối hợp cùng cấp ủy chi bộ, chi đoàn các khu dân cư và xin phép các gia đình thực hiện chương trình. Chương trình được thực hiện chủ yếu từ nguồn xã hội và đã được nhiều đơn vị, tổ chức đồng hành. Các bức ảnh được phục dựng bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), với sự hỗ trợ kỹ thuật, dựa trên những bức ảnh cũ và thông tin từ gia đình cung cấp.

Qua công nghệ hiện đại, hình ảnh các liệt sĩ được tái hiện một cách sống động và chân thực, giúp người thân có cơ hội nhìn lại gương mặt thân yêu sau nhiều năm tháng chỉ còn trong ký ức. Những bức ảnh phục hồi không chỉ giúp cho người thân của liệt sĩ tìm lại được ký ức về người thân đã mất, mà còn là một cách để thế hệ trẻ hôm nay tiếp tục tri ân và nhớ về những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Các hoạt động này không chỉ mang lại niềm vui cho các gia đình liệt sĩ mà còn tiếp tục phát huy truyền thống quý giá của dân tộc, giáo dục cho thế hệ trẻ về truyền thống lịch sử và tinh thần đoàn kết, nhân ái. Thông qua đó, nhằm tiếp tục phát huy vai trò của đoàn viên, thanh niên trong việc tham gia xây dựng và phát triển quê hương, đất nước.

Việc phục hồi và lưu giữ những bức ảnh của các anh hùng liệt sĩ có ý nghĩa rất đặc biệt, không chỉ giúp cho việc thờ cúng, tưởng nhớ của các gia đình liệt sĩ mà còn là tài liệu quý giá cho việc nghiên cứu lịch sử và giáo dục truyền thống cho các thế hệ sau.

Hoạt động phục hồi và tri ân các anh hùng liệt sĩ tiếp tục khẳng định tinh thần “Uống nước nhớ nguồn” và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc khắc ghi và phát huy những truyền thống lịch sử quý giá của dân tộc Việt Nam. Đây cũng là hoạt động thiết thực nhằm tăng cường giáo dục về lịch sử, văn hóa và lòng yêu nước trong cộng đồng.

Ông Vũ Đình Dũng, một cựu chiến binh đang tạm trú tại TP. Hà Nội, đang gặp thắc mắc về việc liệu ông có thuộc diện người có công với cách mạng và có cơ hội mua nhà ở xã hội hay không. Ông Dũng là một trong những đối tượng được hưởng trợ cấp một lần theo Quyết định số 62/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Quyết định này quy định về chế độ, chính sách đối với những người tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia, giúp bạn Lào sau ngày 30/4/1975 đã phục viên, xuất ngũ, thôi việc.

Trong một văn bản hướng dẫn gần đây, Bộ Xây dựng đã có phản hồi liên quan đến vấn đề này. Theo đó, tại khoản 1 Điều 99 Nghị định số 131/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ, những đối tượng được hỗ trợ cải thiện nhà ở là các đối tượng được quy định tại các điểm a, b, d, đ, e, g, h, i, k, l, m tại khoản 1 Điều 3 Pháp lệnh và thân nhân liệt sĩ. Cụ thể, các đối tượng bao gồm người hoạt động cách mạng trước ngày 01 tháng 01 năm 1945; người hoạt động cách mạng từ ngày 01 tháng 01 năm 1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945; liệt sĩ; bà mẹ Việt Nam anh hùng; anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; anh hùng Lao động trong thời kỳ kháng chiến; thương binh; bệnh binh; người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học; người hoạt động cách mạng, kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế bị địch bắt tù, đày; người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế; người có công giúp đỡ cách mạng và thân nhân liệt sĩ.

Như vậy, đối với trường hợp của ông Vũ Đình Dũng, đề nghị ông liên hệ với Bộ Nội vụ để được giải quyết, bởi Bộ Nội vụ là cơ quan thực hiện chức năng, nhiệm vụ về người có công với cách mạng. Để có thông tin chính xác và đầy đủ về vấn đề này, ông Dũng nên trực tiếp liên hệ với cơ quan có thẩm quyền để được tư vấn và hỗ trợ cụ thể. https://danchinhonline.gov.vn

Một hội nghị quan trọng đã diễn ra tại tỉnh Thanh Hóa vào ngày 26/7, với mục đích thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính và công bố kết quả giám định ADN hài cốt liệt sĩ. Sự kiện này đã thu hút hàng chục gia đình thân nhân liệt sĩ từ khắp nơi trên cả nước đến tham gia.

Ông Vũ Khắc Thận, trú tại thành phố Hải Phòng, một trong những người tham gia, chia sẻ: “Đã hàng chục năm kể từ ngày anh trai tôi hy sinh, gia đình tôi vẫn không có thông tin gì về phần mộ của anh. Tôi hy vọng, thông qua phương pháp giám định ADN, sẽ sớm tìm được mộ của anh trai”. Ông Thận cho biết ông đã mất 5 giờ sáng rời Hải Phòng và đến 7h30 cùng ngày đã có mặt tại Thanh Hóa để thực hiện lấy mẫu ADN.

Liệt sĩ Vũ Khắc Cẩn, anh trai của ông Thận, nhập ngũ năm 1970 và hy sinh vào ngày 5/10/1971 tại chiến trường Quảng Trị. Gia đình chỉ nhận được giấy báo tử, nhưng không có thông tin về phần mộ. Ông Thận bày tỏ hy vọng việc lấy mẫu ADN sẽ giúp gia đình tìm được phần mộ của anh trai.

Ông Hoàng Mạnh Phi, trú tại tỉnh Thanh Hóa, cũng tham gia sự kiện với hy vọng tương tự. Ông cho biết: “Đã 56 năm kể từ ngày anh trai tôi hy sinh, gia đình chưa từng có thông tin gì về phần mộ của anh. Chúng tôi đã đi tìm nhiều lần nhưng không có kết quả”.

Theo thống kê của Sở Nội vụ và Công an tỉnh Thanh Hóa, toàn tỉnh có 55.932 liệt sĩ, trong đó 11.417 liệt sĩ đã xác định được thông tin, 37.720 trường hợp chưa xác định được danh tính, và 6.795 liệt sĩ không còn thân nhân.

Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa, ông Nguyễn Doãn Anh, nhấn mạnh việc xây dựng ngân hàng gen ADN có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc xác định danh tính các liệt sĩ. Trong 17 ngày cao điểm, Công an tỉnh đã thu nhận gần 36.500 mẫu ADN từ thân nhân liệt sĩ.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Doãn Anh đã trao tặng quà đến đại diện thân nhân liệt sĩ đã xác định được danh tính và khen thưởng cho các tập thể, cá nhân có đóng góp tích cực trong công tác thu nhận mẫu ADN. https://tinhthanhhoa.vn/ Thanh Hóa tiếp tục đẩy mạnh công tác này, nhằm sớm xác định danh tính các liệt sĩ còn tồn đọng.

Ông Lưu Văn Ninh, một thương binh hạng 2/4 tại phường Long Biên, Hà Nội, là một tấm gương sáng về tinh thần trách nhiệm và lòng nhiệt huyết dành cho cộng đồng. Sinh năm 1951, ông đã tham gia vào chiến trường khi mới 17 tuổi và trở về với những vết thương không còn lành lặn. Tuy nhiên, thay vì buông xuôi, ông đã chọn cách tiếp tục sống và cống hiến cho xã hội.

Ông Ninh đã kể lại những ký ức không thể nào quên về cuộc chiến tranh khốc liệt khi xưa. Năm 1968, ông quyết định tình nguyện lên đường chiến đấu, dù đang học lớp 10 tại Hà Nội. Những ngày tháng bom đạn đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng ông vẫn nhớ như in. Sau chiến tranh, ông bị thương nghiêm trọng và mất một cánh tay, nhưng ông không để điều đó ngăn cản mình tiếp tục sống và cống hiến.

Sau khi tham gia xây dựng Xí nghiệp may thương binh Gia Lâm và chuyển ngành về Sở Xây dựng Hà Nội, ông Ninh đã đảm nhiệm công tác thu mua vật liệu phục vụ hai chủ trương lớn của thành phố. Năm 1992, ông về nghỉ chế độ tại địa phương, nhưng ông không ngừng nghĩ cách làm sao để xây dựng cộng đồng ngày một tốt đẹp hơn.

Ông đứng ra thành lập tổ vay vốn giúp các hộ nghèo có điều kiện làm ăn, phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo. Ông cũng xây dựng đội văn nghệ cựu chiến binh của tổ dân phố. Ông Ninh luôn cố gắng hoàn thành tốt mọi việc để không phụ lòng bà con. Ông cũng là người tiên phong trong các hoạt động giáo dục truyền thống, kết nối trường học với cựu chiến binh để tổ chức các buổi ngoại khóa, thăm viếng nghĩa trang liệt sĩ, kể chuyện lịch sử cho học sinh.

Ông Ninh nhắn nhủ với thế hệ trẻ rằng: “Thời nào cũng cần bản lĩnh. Thời chúng tôi chiến đấu bằng súng đạn, thì các bạn trẻ hôm nay cần chiến đấu bằng tri thức. Phải học tập, rèn luyện và sống có trách nhiệm để đưa đất nước tiến xa hơn, để sánh vai và không thua kém các nước trên thế giới.”

Hơn 70 tuổi, ông vẫn cùng vợ đồng hành trong mọi công việc. Bà Thơ, vợ ông, là Chi hội trưởng phụ nữ ở địa phương, góp phần tích cực vào các hoạt động vì phụ nữ và trẻ em. Cuộc sống mà ông đang sống là bản anh hùng ca không lời. Đó là cách ông tri ân quá khứ, là lời cảm ơn dành cho đồng đội đã hy sinh và là ngọn đèn soi đường cho lớp trẻ hôm nay học tập, noi theo.

Ngày kỷ niệm 50 năm trận đánh Ngã 6 – Bằng Lăng đã đến, và ông Đào Duy Cử, một cựu chiến binh Việt Nam, vẫn mang trong mình những ký ức bi hùng về trận đánh đó. Vào ngày 11/3/1975, ông Cử đã tham gia vào một trong những trận đánh khốc liệt nhất tại chiến trường miền Nam, và 12 đồng đội của ông đã anh dũng hy sinh tại Cái Bè.

Đến nay, ông Cử vẫn lặng lẽ đi tìm mộ đồng đội để đưa các anh về với đất mẹ. Hành trình của ông Cử là một câu chuyện đầy cảm xúc và nghị lực, một tấm gương sáng về lòng nhân ái và trách nhiệm đối với đồng đội đã ngã xuống. Sinh năm 1957, quê ở thôn Cống Xuyên, xã Thượng Phúc, Hà Nội, ông Cử đã tham gia quân đội từ năm 1974 và trải qua nhiều trận đánh ác liệt.

Trận đánh Ngã 6, Bằng Lăng vào ngày 11/3/1975 là một trong những trận đánh mà ông đã tham gia. Trong trận chiến đó, 11 đồng chí đã anh dũng hy sinh, và ông Cử cũng bị thương nặng. Mặc dù đã giải phóng, ông Cử vẫn không quên được những đồng đội đã ngã xuống.

Ông đã quyết tâm đi tìm mộ đồng đội và đưa họ về quê nhà. Với sự giúp đỡ của người dân và chính quyền địa phương, ông đã tìm được vị trí của nhiều ngôi mộ đồng đội. Hơn 25 năm qua, ông đã tổ chức khoảng hơn 10 chuyến đi như vậy. Ông Cử đã giúp đưa 9 liệt sĩ trở về quê nhà, trong đó có liệt sĩ Hoàng Văn Tương, người đồng đội từng chiến đấu cùng ông ở trận đánh năm 1975.

Ông vẫn tiếp tục đi tìm mộ đồng đội và không bỏ cuộc, dù hành trình có nhiều khó khăn và thử thách. Không chỉ đi tìm mộ liệt sĩ, ông Cử còn là người khởi xướng các chương trình đền ơn đáp nghĩa tại địa phương. Ông đã vận động cán bộ công nhân viên đóng góp ngày lương, quyên góp xây dựng những căn nhà tình nghĩa trị giá hàng chục triệu đồng cho gia đình chính sách.

Với những đóng góp không mệt mỏi, ông Cử đã được Chủ tịch nước trao tặng Huy chương Kháng chiến hạng Nhì, Huân chương Chiến công hạng Ba, và nhiều Bằng khen, Kỷ niệm chương khác. Tuy nhiên, với ông Cử, phần thưởng quý giá nhất là những lần được đưa đồng đội về quê, được thấy người mẹ liệt sĩ ôm tro cốt con trong nước mắt.

Ông Cử cho biết, ông sẽ tiếp tục đi tìm, để đưa được hết các đồng đội đã hy sinh của mình trở về quê hương. Mặt khác, ông vẫn tiếp tục mong muốn được đóng góp chăm lo cho các gia đình chính sách thông qua việc xây nhà tình nghĩa, tặng quà… Ông muốn làm được thật nhiều việc đền ơn, đáp nghĩa để tri ân những đồng đội đã ngã xuống cho cuộc sống tự do hôm nay.

Ngày 17/2/1979 – một ngày bi hùng trong lịch sử bảo vệ biên giới của Việt Nam. Trên khắp các tuyến biên giới, từ miền núi cao phía Bắc đến rẻo đất cuối trời phương Nam, hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ ưu tú của Công an nhân dân vũ trang (CANDVT) – Bộ đội Biên phòng (BĐBP) đã sẵn sàng xả thân cho Tổ quốc, dũng cảm chiến đấu, anh dũng hy sinh, hoặc mang thương tật suốt đời. Máu đào của các anh hùng, liệt sĩ đã tô thắm lá cờ cách mạng vẻ vang, để đất nước ta nở hoa độc lập, kết trái tự do.

Trong gần hai năm thực hiện cuốn sách ‘Những tượng đài bất tử trên biên giới’, tôi may mắn có dịp đến dâng hương tại tất cả các bia tưởng niệm liệt sĩ BĐBP trên cả nước. Mỗi nơi đi qua, mỗi tên người được khắc lại là một phần lịch sử máu lửa của dân tộc mà chúng ta không được lãng quên.

Một trong những địa điểm có ý nghĩa đặc biệt là Đồn Biên phòng Phú Mỹ – Đồn CANDVT Phú Mỹ trước đây (thuộc tỉnh An Giang), đơn vị duy nhất trong toàn lực lượng có 100% CB, CS hy sinh. Tại đây, tôi đã đứng rất lâu như để gửi đến các anh lời tri ân từ thế hệ hôm nay. Vào ngày 17/5/1978, sau nhiều đợt tấn công thất bại, quân Pol Pot điều 4 tiểu đoàn đánh thẳng vào Đồn CANDVT Phú Mỹ. Khi đã bắn đến viên đạn cuối cùng, CB, CS của đơn vị vẫn dũng cảm giương lê đánh giáp lá cà chứ quyết không hạ súng đầu hàng, không để kẻ địch bắt sống.

Điều khiến tôi xúc động nhất là ở đâu cũng có nhiều người dân, các già làng, trưởng bản, CB, CS Biên phòng thuộc lòng từng cái tên trên bia mộ. Họ nhớ rõ từng trận đánh, từng chi tiết và gìn giữ những mẩu kỷ vật của các thế hệ đi trước như giữ một phần máu thịt của chính mình. Hiện nay, trên cả nước có 136 đồn Biên phòng có CB, CS hy sinh qua các thời kỳ, với hơn 1.370 liệt sĩ. Trong đó, hơn 50 đồn và đơn vị Biên phòng đã xây dựng bia, nhà bia, đài tưởng niệm để mãi khắc ghi sự hy sinh, cống hiến to lớn của các anh hùng liệt sĩ – những người đã hiến dâng trọn đời mình cho từng tấc đất biên cương của Tổ quốc.

Theo thống kê, có nhiều đơn vị Biên phòng đã anh dũng chiến đấu và hy sinh trong các cuộc bảo vệ biên giới. Câu chuyện về các anh hùng liệt sĩ Biên phòng đã trở thành một phần không thể thiếu trong lịch sử đấu tranh và bảo vệ Tổ quốc của Việt Nam. Những bia tưởng niệm và đài tưởng niệm được xây dựng để tưởng nhớ và vinh danh các anh hùng liệt sĩ, là nơi để thế hệ hôm nay và mai sau đến dâng hương, tưởng nhớ và tri ân.

Để giữ gìn và phát huy những truyền thống lịch sử quý giá này, việc bảo vệ và quản lý các bia tưởng niệm, đài tưởng niệm là rất quan trọng. Đồng thời, việc giáo dục và tuyên truyền về truyền thống lịch sử và ý nghĩa của các bia tưởng niệm cũng cần được chú trọng để thế hệ trẻ hôm nay và mai sau có thể hiểu rõ và tiếp tục phát huy những truyền thống tốt đẹp này.

Trần Thị Tuấn, một người phụ nữ đã hơn 60 năm qua âm thầm ở vậy để thờ chồng, người liệt sĩ đã hy sinh trong chiến trường. Câu chuyện của bà là một lát cắt sâu sắc và lặng lẽ về đức thủy chung và sự hy sinh thầm lặng của những người ở lại sau chiến tranh.

Tại thôn Tân Phong, xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, bà Trần Thị Tuấn đã sống một cuộc đời tương đối cô đơn nhưng đầy ý nghĩa. Tình yêu của bà Tuấn và ông Nguyễn Đình Huề bắt đầu trong những ngày tháng khó khăn của chiến tranh. Họ quen nhau trong các buổi sinh hoạt thanh niên và trong những lần làm việc cùng nhau trên cánh đồng. Cuộc hôn lễ của họ diễn ra vào ngày 26/12/1962, tuy nhiên chỉ mười ngày sau, ông Huề lại phải trở lại đơn vị chiến đấu.

Mỗi năm, ông chỉ có thể về thăm bà một hoặc hai lần, và mỗi lần gặp nhau đều là một lần họ phải chia ly. Năm 1965, trong một trận đánh ác liệt, ông Huề đã hy sinh. Tin tức về sự ra đi của ông được thông báo qua một bức điện báo ngắn ngủi. Từ đó, căn nhà nhỏ của bà Tuấn không còn tiếng cười và bước chân của người lính trẻ, thay vào đó là sự cô đơn và nỗi nhớ kéo dài.

Hơn nửa thế kỷ qua, bà Tuấn đã sống một cuộc đời chỉ để thờ chồng. Bà đã từ chối tất cả những người đàn ông khác khi họ ngỏ ý muốn sẻ chia cuộc sống với bà. Đối với bà, tình yêu không được đo bằng thời gian sống bên cạnh nhau, mà bằng sự chung thủy và tình yêu mà một người dành cho người khác đến cuối đời.

Hiện tại, cuộc sống của bà Tuấn khá khó khăn. Bà dựa vào trợ cấp chính sách và sự giúp đỡ của hàng xóm. Mỗi tháng Bảy, bà lại nhận được sự thăm hỏi và tặng quà từ chính quyền và hội phụ nữ. Tuy nhiên, bà vẫn chưa thể quên được người chồng đã mất. Tâm nguyện của bà là được biết nơi ông được an nghỉ để bà có thể thắp cho ông một nén nhang.

Tuổi đã cao, sức đã yếu, nhưng bà Tuấn vẫn không từ bỏ tâm nguyện đó. Nó là động lực để bà sống tiếp qua từng ngày tháng. Câu chuyện về bà Trần Thị Tuấn là một minh chứng cho sự hy sinh và đức thủy chung của những người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến tranh.

Những người như bà Tuấn không trực tiếp cầm súng chiến đấu, nhưng sự hy sinh của họ là không nhỏ. Họ đã đánh đổi cả thanh xuân của mình để giữ gìn ký ức về một lời hứa chưa trọn của người lính năm xưa. Cuộc chiến đã qua đi, nhưng hình ảnh của những người vợ như bà Tuấn vẫn còn đó, như một biểu tượng của tình yêu, sự hy sinh và lòng thủy chung.

Vào tháng Bảy tri ân, cả nước tưởng nhớ công lao của các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì Tổ quốc, và cũng cúi đầu trước những người mẹ, người vợ như bà Trần Thị Tuấn – một biểu tượng sống động của lòng thủy chung, đức hy sinh và nghĩa tình với người chồng đã ngã xuống vì Tổ quốc.