Cháo lươn Nghệ An không chỉ là món ăn sáng truyền thống, mà còn là biểu tượng ẩm thực gắn liền với bản sắc và tình yêu quê hương của người xứ Nghệ.

Lịch sử và vị trí đặc trưng

Người dân Nghệ An đã nuôi dưỡng cháo lươn qua bao thế hệ, từ những làng chài ven sông tới các khu chợ nhộn nhịp của Vinh, Diễn Châu và Yên Thành. Được gọi là “đinh” của ẩm thực địa phương, món cháo này luôn xuất hiện trong các bữa ăn gia đình, lễ hội và thậm chí trong các buổi gặp gỡ của các cầu thủ bóng đá trẻ như Đình Bắc – người đã đưa tên tuổi Nghệ An lên bản đồ thể thao quốc gia.

Nguyên liệu và quy trình chuẩn

Điểm mạnh của cháo lươn Nghệ An nằm ở lươn đồng – loài lươn sinh sống trong bùn và kênh mương tự nhiên, mang thịt săn chắc, thơm ngọt. Quy trình chuẩn gồm:

• Rửa sạch lươn, khử nhớt bằng tro bếp hoặc muối hạt.
• Luộc lươn vừa chín tới để tách thịt thành sợi dài, không nát.
• Ninh xương và đầu lươn để lấy nước dùng tự nhiên, không cần bột ngọt.
• Sơ chế hành tăm (củ nén), ớt tươi, tiêu xay và nghệ tươi – ba yếu tố tạo màu vàng óng và hương vị đặc trưng.
• Rang gạo trước khi nấu, giúp hạt cháo bung vừa phải, tạo độ sánh mượt nhưng không đặc quánh.

Hương vị và cách thưởng thức

Khác với những loại cháo nhẹ nhàng, cháo lươn Nghệ An mang phong vị đậm, cay nồng, phản ánh tính cách mạnh mẽ của người miền Trung. Khi lươn được xào cùng hành tăm, ớt và nghệ, mùi thơm bốc lên vừa cay vừa bùi, tạo nên “đinh” khiến thực khách nhớ mãi.

Trên bát cháo, người bán thường rắc hành lá, rau răm, giá trụng và đặt lớp lươn xào lên trên. Màu trắng của cháo, vàng óng của lươn và xanh của rau tạo nên một bức tranh ẩm thực bắt mắt. Đặc biệt, người dân địa phương thường ăn kèm bánh mướt (bánh cuốn không nhân) – một lớp bột mỏng mềm chấm nước lươn, giúp cân bằng vị cay và tạo cảm giác no nhưng không ngấy.

Giá trị dinh dưỡng

Theo các nghiên cứu của Viện Dinh Dưỡng Quốc gia và y học cổ truyền, thịt lươn giàu protein, canxi, sắt, vitamin A, B1, B6 và các axit béo omega‑3. Đặc biệt, khi kết hợp với nghệ và hành tăm, món cháo giúp:

• Hỗ trợ tiêu hoá, làm ấm dạ dày trong thời tiết lạnh gió Lào.
• Tăng cường sức đề kháng cho trẻ em và người lao động nặng.
• Giúp phục hồi nhanh chóng sau bệnh, phù hợp cho người mới ốm dậy.

Địa điểm nổi tiếng và lời khuyên du khách

Hiện nay, cháo lươn Nghệ An có mặt ở khắp các quán ăn bình dân của Vinh, Diễn Châu, Yên Thành và Nam Đàn. Đối với du khách muốn “nếm đúng vị”, nên ghé thăm các quán lâu năm tại trung tâm thành phố Vinh – nơi nguyên liệu vẫn được mua trực tiếp từ chợ địa phương và cách nêm nếm giữ nguyên hương vị truyền thống.

Hãy thử đặt bát cháo kèm bánh mướt và một ly nước mía tươi – sự kết hợp hoàn hảo để cảm nhận trọn vẹn hương vị miền Trung.

Yến Nguyễn