Uống nước quá mức không chỉ gây khó chịu mà còn có thể dẫn đến tình trạng ngộ độc nước, một nguyên nhân thầm lặng gây tử vong.

Ngộ độc nước là gì? Cơ chế gây hại

Ngộ độc nước (water intoxication) xảy ra khi lượng nước nạp vào cơ thể vượt quá khả năng thận lọc, dẫn tới hạ natri máu cấp tính (hyponatremia). Natri giảm khiến tế bào, đặc biệt là não, sưng phù, tạo áp lực lên hộp sọ và có thể gây ngất, co giật hoặc tử vong.

Trường hợp thực tế: Người phụ nữ 45 tuổi tử vong vì uống nước liên tục

Năm 2021, Ashley Miller Summers (45) đã qua đời ở Mỹ sau khi tiêu thụ lượng nước quá lớn trong thời gian ngắn. Bệnh nhân mắc hội chứng khát nước tâm lý (psychogenic polydipsia), thường xuất hiện ở những người có rối loạn tâm thần hoặc rối loạn phát triển thần kinh. Khi không kiểm soát, bệnh nhân liên tục uống nước dù đã đủ độ ẩm, dẫn đến hạ natri máu và sưng não.

Khi bệnh nhân được đưa tới bệnh viện, các bác sĩ chỉ phát hiện thay đổi nhịp thở sau 4 giờ và đã không kịp can thiệp. Xét nghiệm cho thấy nồng độ natri trong máu giảm mạnh, xác nhận chẩn đoán hạ natri máu não cấp tính.

Cách uống nước đúng khoa học – Ngăn ngừa ngộ độc nước

Dưới đây là những hướng dẫn dựa trên khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hiệp hội Thận Mỹ (ASN):

• Uống nước đều đặn, không chờ đến khi cảm thấy khát nặng: Khi mất 2‑5% nước cơ thể, cơ thể đã bắt đầu báo hiệu khát. Uống 200‑300ml mỗi 1‑2 giờ giúp duy trì cân bằng.
• Uống từng ngụm nhỏ: Mỗi lần không nên vượt quá 150‑200ml để tránh tăng nhanh thể tích máu, làm loãng nồng độ điện giải.
• Không uống quá nhiều ngay sau tập luyện mạnh: Cần chờ cơ thể “cool down” khoảng 15‑30 phút, sau đó bổ sung nước kèm muối khoáng (ví dụ: đồ uống thể thao) để duy trì nồng độ natri.
• Tránh uống nước quá lạnh hoặc quá nóng: Nhiệt độ 15‑30°C là lý tưởng, giảm nguy cơ co thắt mạch máu và kích ứng niêm mạc.
• Không tái đun nước quá nhiều lần: Nhiệt độ cao có thể làm các khoáng chất và tạp chất tan ra, tăng nguy cơ hấp thu kim loại nặng.

Đối với người có tiền sử rối loạn tâm thần hoặc bệnh lý thận, nên tham khảo ý kiến bác sĩ để thiết lập lượng nước và điện giải phù hợp.

Những dấu hiệu cảnh báo sớm

Nếu xuất hiện các triệu chứng như: buồn nôn, nhức đầu, nhức lưng, giảm năng lực vận động, hay thay đổi nhịp thở đột ngột, hãy ngừng uống nước và tới cơ sở y tế ngay lập tức.

Việc hiểu đúng về nhu cầu nước và cách uống hợp lý không chỉ bảo vệ sức khỏe mà còn ngăn ngừa những biến chứng nghiêm trọng như ngộ độc nước.