Bờ ruộng vàng cháy ở Nghệ An đang gây lo ngại về môi trường và sức khỏe người dân.

Hiện trạng bờ ruộng vàng cháy tại Nghệ An

Đầu năm 2026, khi người nông dân chuẩn bị vụ mới, khắp các xã của tỉnh Nghệ An xuất hiện những mảng bờ ruộng khô vàng, cỏ cây héo rũ và loang lổ. Những vệt màu vàng úa không chỉ làm mất mỹ quan đồng ruộng mà còn là dấu hiệu cảnh báo việc lạm dụng thuốc diệt cỏ hóa học.

Nguyên nhân: Lạm dụng thuốc diệt cỏ “cháy”

Tại xã Hưng Nguyên Nam, người dân cho biết do giá thuê nhân công ngày càng cao, việc phun thuốc diệt cỏ được xem là giải pháp “nhanh‑gọn‑rẻ”. Bà Nguyễn Thị Tâm, người dân xóm Hồng Hà, chia sẻ: “Phun thuốc thì nhanh, đỡ công, bờ ruộng lại sạch”. Tuy nhiên, các loại thuốc chứa hoạt chất độc hại như Glyphosate, Paraquat, 2,4‑D đang được sử dụng trái phép, gây ra hiện tượng cỏ chết, bờ ruộng chuyển sang màu vàng cháy.

Hệ lụy môi trường và sức khỏe

Phun thuốc diệt cỏ rộng rãi không chỉ làm mất mỹ quan mà còn để lại dư lượng hoá chất trong đất. Khi mưa, chất độc sẽ chảy vào ao, hồ, sông suối, gây ô nhiễm nguồn nước và ảnh hưởng tới hệ sinh thái thủy sinh. Người dân như anh Trần Văn Tuấn lo sợ rằng các chất độc tích tụ trong môi trường sẽ xâm nhập vào sức khỏe con người qua thực phẩm và nước uống.

Khung pháp lý và thực trạng vi phạm

Theo quy định hiện hành, các hoạt chất độc hại như Glyphosate, Paraquat, 2,4‑D, 2,4,5‑T đã bị cấm sử dụng. Tuy nhiên, trên thực tế việc buôn bán và dùng các loại thuốc này vẫn còn lỏng lẻo ở một số địa phương, tạo kẽ hở cho thuốc cấm lọt vào thị trường.

Giải pháp giảm thiểu và hướng tới canh tác xanh

Chính quyền các xã, bao gồm Hưng Nguyên Nam, đã phát động chiến dịch cảnh báo, khuyến khích người dân áp dụng các biện pháp canh tác thân thiện môi trường:

• Phát quang, cắt cỏ bằng máy hoặc thủ công thay vì phun thuốc.
• Lật đất sớm để phơi ải, vừa hạn chế cỏ dại, vừa cải thiện cấu trúc đất.
• Tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”: mua thuốc đúng danh mục, dùng đúng liều lượng, bảo hộ lao động đầy đủ, thu gom bao bì đúng nơi quy định.

Việc nâng cao nhận thức cộng đồng, kết hợp kiểm tra thực địa và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm sẽ là chìa khóa giảm thiểu tác hại của thuốc diệt cỏ tới môi trường và sức khỏe người dân.

Kết luận

Bờ ruộng vàng cháy là hậu quả trực tiếp của việc lạm dụng thuốc diệt cỏ không đúng quy chuẩn. Để bảo vệ đất, nước và sức khỏe cộng đồng, cần thực hiện đồng thời các biện pháp pháp lý, giáo dục và chuyển đổi mô hình canh tác sang phương pháp xanh, bền vững.

Quý độc giả hãy chia sẻ thông tin này để nâng cao nhận thức và cùng nhau bảo vệ môi trường nông thôn Việt Nam.