Nội dung chính
Việc triển khai quyết liệt công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo Nghị quyết 87/NQ-CP không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là then chốt để xây dựng niềm tin thị trường bền vững.
Nhìn lại chặng đường 5 năm (2019 – 2025) thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TW, chúng ta thấy rõ một bức tranh đa sắc diện. Một mặt, sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước đã tạo ra những chuyển biến tích cực, giúp người dân tiếp cận nhiều hơn với các cơ chế bảo vệ quyền lợi. Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy những “khoảng trống” đáng lo ngại mà nếu không xử lý triệt để, niềm tin của người tiêu dùng sẽ bị xói mòn.
Những “điểm nghẽn” trong công tác bảo vệ người tiêu dùng hiện nay
Đi sâu vào phân tích, Kết luận số 207-KL/TW của Ban Bí thư đã chỉ ra những tồn tại mang tính hệ thống. Trước hết là sự thiếu đồng bộ trong thể chế; cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương còn rời rạc, dẫn đến tình trạng “đùn đẩy” trách nhiệm khi có tranh chấp xảy ra.
Đặc biệt, tốc độ phát triển của thương mại điện tử và kinh tế số đang chạy nhanh hơn nhiều so với tốc độ cập nhật của pháp luật. Điều này tạo kẽ hở cho các hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng trở nên tinh vi hơn. Đáng báo động là sự xuất hiện của các chiêu trò lừa đảo trong lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khỏe và thực phẩm thiết yếu dành cho đối tượng yếu thế như người già và trẻ em, gây bức xúc lớn trong dư luận.
Tại một số địa phương, sự buông lỏng quản lý đã khiến hàng giả, hàng cấm được bày bán công khai với quy mô lớn, cho thấy sự thiếu quyết liệt trong công tác thanh tra, kiểm tra tại cơ sở.
Nghị quyết 87/NQ-CP: Chiến lược tạo chuyển biến thực chất và lâu dài
Để giải quyết triệt để các vấn đề trên, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 87/NQ-CP ngày 05/4/2026. Đây không đơn thuần là một văn bản hành chính mà là một Chương trình hành động toàn diện nhằm cụ thể hóa Kết luận số 207-KL/TW, hướng tới mục tiêu kiến tạo một môi trường tiêu dùng an toàn, minh bạch.
6 trụ cột chiến lược trong chương trình hành động
Chương trình hành động tập trung vào 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, tạo thành một “gọng kìm” siết chặt quản lý:
- Nâng cao nhận thức lãnh đạo: Đề cao trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu các cấp chính quyền trong việc chỉ đạo bảo vệ người tiêu dùng.
- Hoàn thiện thể chế: Rà soát và thể chế hóa nhanh chóng các định hướng của Đảng vào luật pháp, đảm bảo không có “vùng xám” trong quản lý.
- Đột phá thi hành pháp luật: Đảm bảo việc xử lý vi phạm phải công bằng, kịp thời và có tính răn đe cao, không có ngoại lệ.
- Số hóa công tác bảo vệ: Đây là điểm mới quan trọng. Việc ứng dụng AI, Big Data và chuyển đổi số sẽ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu gian lận thương mại và hỗ trợ giải quyết khiếu nại nhanh chóng hơn.
- Hợp tác quốc tế: Tăng cường phối hợp xử lý tranh chấp xuyên biên giới và đấu tranh chống tội phạm công nghệ cao trong giao dịch tiêu dùng.
- Đổi mới truyền thông: Chuyển từ tuyên truyền một chiều sang tương tác đa chiều, giúp người dân tự bảo vệ mình thông qua kiến thức thực tế.
Lộ trình triển khai và vai trò điều phối của Bộ Công Thương
Về mặt vận hành, Nghị quyết yêu cầu các Bộ, cơ quan ngang Bộ và UBND các tỉnh, thành phố không được làm hời hợt mà phải xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết, có lộ trình và thời hạn cụ thể.
Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam cùng các tổ chức xã hội đóng vai trò là cầu nối, giám sát độc lập và vận động người dân chấp hành pháp luật. Trong đó, Bộ Công Thương giữ vai trò “nhạc trưởng”, chủ trì phối hợp, theo dõi và định kỳ báo cáo Chính phủ về tiến độ thực hiện.
Nghị quyết số 87/NQ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05/4/2026, áp dụng đối với tất cả các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ và Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Góc nhìn chuyên gia: Thách thức trong kỷ nguyên kinh tế số
Từ góc độ quản lý, việc ban hành Nghị quyết 87/NQ-CP là một bước đi đúng đắn. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở khâu thực thi. Khi các giao dịch tiêu dùng dịch chuyển sang môi trường ảo, các bằng chứng vi phạm dễ bị xóa dấu vết. Do đó, việc ưu tiên đầu tư vào hạ tầng dữ liệu và năng lực điều tra số của cơ quan chức năng sẽ là yếu tố quyết định thành bại của chương trình này.
Liệu chúng ta có thể xây dựng được một hệ thống cảnh báo sớm cho người tiêu dùng trước khi họ trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo tinh vi? Đó chính là bài toán mà các cơ quan quản lý cần trả lời trong giai đoạn tới.
Bạn đánh giá thế nào về hiệu quả của các cơ quan bảo vệ người tiêu dùng hiện nay? Hãy chia sẻ ý kiến hoặc gửi phản ánh về quyền lợi tiêu dùng của bạn dưới phần bình luận!