Nội dung chính
Ngân hàng Việt Nam đang đứng trước một ngưỡng cửa quyết định cho chu kỳ tăng trưởng 2026‑2030, và M&A trở thành công cụ chiến lược để thu hút vốn ngoại, công nghệ và chuẩn mực quản trị quốc tế.
Bối cảnh kinh tế 2026‑2030
Theo các chuyên gia, khi nền kinh tế chuyển sang giai đoạn 2026‑2030, hệ thống ngân hàng sẽ phải thích ứng với tốc độ tăng trưởng nhanh hơn và áp lực cạnh tranh từ fintech. Dòng vốn ngoại dự kiến sẽ tăng mạnh sau khi Nghị định 69/2025/NĐ‑CP cho phép nắm giữ tới 49% cổ phần nước ngoài.
Động lực chính của làn sóng M&A
PwC (2024) xác định bốn yếu tố thúc đẩy M&A trong dịch vụ tài chính: áp lực cạnh tranh và chuyển đổi số, nhu cầu tái cấu trúc mô hình kinh doanh, mở rộng quy mô để giảm rủi ro và thu hút nhà đầu tư chiến lược.
Trong đó, yếu tố pháp lý là nền tảng: Nghị định 69/2025/NĐ‑CP mở rộng giới hạn sở hữu nước ngoài lên 49%, tạo môi trường thuận lợi cho các ngân hàng thu hút các quỹ đầu tư tư nhân và chiến lược.
Các ngân hàng tiềm năng cho M&A năm 2026
Theo phân tích thị trường, MB, HDBank và VPBank có khả năng trở thành mục tiêu chính vì đang trong giai đoạn mở rộng quy mô và cần tăng CAR (Capital Adequacy Ratio). Vietcombank dự kiến bán khoảng 6,5% vốn, trong khi BIDV và Techcombank đang cân nhắc hợp tác chiến lược với đối tác nước ngoài.
VIB và SHB vẫn còn “room ngoại” lớn; LPBank vừa công bố kế hoạch nới room ngoại từ 5% lên 30% để chuẩn bị thu hút vốn chiến lược.
Vai trò của pháp lý và vốn ngoại
TS. Nguyễn Quốc Hùng, Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, nhấn mạnh rằng việc tăng giới hạn sở hữu nước ngoài không chỉ đáp ứng nhu cầu vốn cấp 1 mà còn nâng cao tiêu chuẩn quản trị, công nghệ và báo cáo tài chính theo chuẩn quốc tế.
VIS Rating (2025) cảnh báo rằng nếu không bổ sung kịp thời vốn cấp 1, một số ngân hàng có thể mất 150‑300 điểm cơ bản về CAR vào cuối 2026, làm giảm dư địa tăng trưởng.
Chiến lược và thách thức
Đối với các nhà đầu tư quốc tế, tiêu chí không chỉ là quy mô mà còn là khả năng đáp ứng chuẩn mực quốc tế về quản trị rủi ro, báo cáo tài chính và minh bạch. Niêm yết trên thị trường chứng khoán giúp ngân hàng tăng tính minh bạch và thu hút dòng vốn ngoại.
Theo bà Trần Kiều Oanh (FiinGroup), vốn ngoại sẽ hỗ trợ ngân hàng duy trì hoạt động bền vững khi tỷ lệ nợ xấu tăng và đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực chiến lược. Dự báo của VPBank cho thấy 6‑7 tỷ USD vốn ngoại có thể đổ vào sau khi thị trường chứng khoán nâng hạng.
Kết luận
M&A ngân hàng không còn là biện pháp xử lý các tổ chức yếu kém mà trở thành chiến lược dài hạn để nâng cao năng lực cạnh tranh, tiếp cận công nghệ và đáp ứng chuẩn mực quốc tế. Khi pháp lý mở rộng và dòng vốn ngoại trở lại mạnh mẽ, các ngân hàng Việt Nam cần chuẩn bị “cửa sổ” thu hút nhà đầu tư chiến lược và chứng minh năng lực quản trị để tận dụng cơ hội tăng trưởng bứt phá.
Quỳnh Trang