Nội dung chính
Việc sửa đổi Luật Căn cước đang thu hút sự quan tâm lớn khi các đại biểu Quốc hội đề xuất thay đổi thông tin quê quán và tên gọi thẻ để đảm bảo tính công bằng.
Trong phiên thảo luận tại tổ về dự án Luật Căn cước ngày 10-6, nhiều đại biểu đã thẳng thắn chỉ ra những điểm chưa hợp lý trong dự thảo, đặc biệt là các thông tin hiển thị trên thẻ căn cước công dân (CCCD), vốn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và tâm lý của hàng triệu người dân.
Bất cập về quy định “quê quán”: Tại sao chỉ ghi quê cha?
Một trong những vấn đề gây tranh luận sôi nổi nhất là quy định về “quê quán”. Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (đoàn TP.HCM) đã đặt một câu hỏi mang tính gợi mở và thực tiễn: Tại sao từ trước đến nay, quê quán luôn được mặc định là quê cha (quê nội) mà không có sự xuất hiện của quê mẹ?
Theo ông Nghĩa, việc chỉ ghi nhận quê nội khiến thông tin này trở nên thiếu hụt và chưa phản ánh đầy đủ nguồn gốc của một cá nhân. Ông đề nghị Ban soạn thảo cần nghiên cứu kỹ lưỡng và tham khảo kinh nghiệm quốc tế để xem xét việc bổ sung quê mẹ vào thẻ căn cước, nhằm tạo ra sự bình đẳng và đầy đủ về mặt thông tin.
Giá trị tinh thần từ “quê ngoại”
Đồng quan điểm với đại biểu Trương Trọng Nghĩa, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) nhấn mạnh rằng đối với đa số người Việt, quê mẹ (quê ngoại) mang ý nghĩa tình cảm sâu sắc, gắn liền với những ký ức tuổi thơ. Việc ghi nhận cả hai bên nội, ngoại trên giấy tờ tùy thân không chỉ là vấn đề hành chính mà còn là sự tôn trọng đối với giá trị gia đình và nguồn cội.
Phân định rõ “nơi sinh” và “nơi khai sinh” để tránh nhầm lẫn
Bên cạnh vấn đề quê quán, đại biểu Trương Trọng Nghĩa cũng lưu ý Ban soạn thảo về sự nhập nhằng giữa hai khái niệm: “nơi sinh” và “nơi khai sinh”.
Trên thực tế, có một khoảng cách đáng kể giữa hai thông tin này. Ví dụ, một đứa trẻ có thể sinh ra tại một bệnh viện ở tỉnh A, nhưng do hộ khẩu hoặc nơi cư trú của cha mẹ nên được làm thủ tục khai sinh tại tỉnh B. Nếu không thống nhất rõ ràng, việc ghi chép thiếu chính xác sẽ gây khó khăn cho công tác quản lý dữ liệu dân cư và xác minh lý lịch sau này.
Tranh luận về việc đổi tên “Căn cước công dân” thành “thẻ Căn cước”
Một điểm thay đổi khác trong dự thảo là việc chuyển đổi cụm từ “căn cước công dân” thành “thẻ căn cước”. Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh (đoàn TP.HCM) cho rằng sự thay đổi này là không cần thiết và không mang lại nhiều giá trị thực tế.
Bà Hạnh lập luận rằng, trong dự thảo đã phân định rõ: Thẻ căn cước là giấy tờ tùy thân của công dân Việt Nam, còn Giấy chứng nhận căn cước dành cho người gốc Việt Nam. Vì vậy, tên gọi “thẻ căn cước công dân” vốn đã đủ rõ ràng và định danh chính xác đối tượng sử dụng. Việc thay đổi tên gọi khi chưa có lý do thuyết phục từ Chính phủ sẽ gây lãng phí nguồn lực và tạo ra sự xáo trộn không cần thiết trong quản lý hành chính.
Góc nhìn chuyên gia: Hướng tới một hệ thống định danh nhân văn và chính xác
Những ý kiến đóng góp của các đại biểu Quốc hội cho thấy một xu hướng rõ rệt: Luật Căn cước không chỉ đơn thuần là công cụ quản lý hành chính mà đang hướng tới sự tinh tế, nhân văn và chính xác hơn. Việc đề xuất ghi cả quê mẹ hay phân rõ nơi sinh là những bước đi cần thiết để xóa bỏ những định kiến cũ và cập nhật theo thực tế đời sống xã hội hiện đại.
Theo quan điểm của nhiều chuyên gia pháp lý, một bộ luật thành công là bộ luật chạm được đến những chi tiết nhỏ nhất nhưng có ý nghĩa lớn nhất đối với người dân. Việc lắng nghe và điều chỉnh những điểm “vênh” giữa quy định và thực tế sẽ giúp thẻ căn cước thực sự trở thành tấm giấy thông hành tin cậy và tự hào cho mỗi công dân.
Bạn nghĩ sao về việc ghi thêm quê mẹ vào thẻ căn cước? Liệu điều này có thực sự cần thiết hay sẽ gây rườm rà cho thủ tục hành chính? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận dưới đây!