Nội dung chính
Lao động tự do tại TP Huế đang mất cơ hội sở hữu nhà ở xã hội do thủ tục xác nhận thu nhập chưa được triển khai kịp thời.
Bối cảnh và nguyên nhân
Theo Nghị định 261, có hiệu lực từ ngày 10/10/2024, người không có hợp đồng lao động phải nhận giấy xác nhận thu nhập và điều kiện nhà ở do công an cấp xã/thị trấn thực hiện. Quy định này nhằm mở rộng đối tượng hưởng chính sách nhà ở xã hội, nhưng thực tế triển khai còn nhiều lỗ hổng.
Quy định Nghị định 261
Nghị định 261 cho phép người lao động tự do, người làm việc không có hợp đồng cố định, được tính thu nhập dựa trên các chứng từ tài chính và khai báo thuế. Tuy nhiên, việc giao trách nhiệm xác nhận cho công an phường đòi hỏi có biểu mẫu, hướng dẫn chi tiết – điều mà nhiều địa phương chưa chuẩn bị.
Câu chuyện thực tế từ người dân
Trường hợp của chị Nguyễn Thị Thảo Hương (26)
Chị Thảo Hương, không có hợp đồng lao động, đã nắm bắt thông tin dự án nhà ở xã hội Eco Garden mở bán đợt mới vào tháng 11. Khi đến trụ sở phường Vỹ Dạ để xác nhận thu nhập, chị được chuyển sang công an phường. Công an cho biết chưa có biểu mẫu và chưa được tập huấn, nên không ký giấy xác nhận. Kết quả, chị lỡ cơ hội đăng ký 40 căn nhà được mở bán.
Trường hợp của anh Nguyễn Văn Kha (43)
Anh Kha, làm nghề cơ khí tự do, cũng nộp hồ sơ xin xác nhận thu nhập tại công an phường. Hồ sơ được nhận nhưng không hẹn ngày trả, khiến anh không kịp bổ sung giấy tờ trước hạn nộp hồ sơ mua nhà xã hội. Anh chia sẻ: “Thời hạn nộp đã hết, tôi đành lỡ cơ hội”.
Phản hồi của cơ quan chức năng
Đại diện Công an phường Vỹ Dạ cho biết trong tháng 11 đã nhận hơn 10 hồ sơ xin xác nhận thu nhập, nhưng do chưa có hướng dẫn chi tiết và biểu mẫu, phường không thể thực hiện. Đơn vị đã báo cáo lên Công an TP Huế để nhận chỉ đạo.
Nhận định của chuyên gia và giải pháp đề xuất
Luật sư Nguyễn Văn Kỷ đánh giá Nghị định 261 là bước tiến quan trọng, nhưng việc triển khai chậm và thiếu công cụ thực tiễn khiến nhiều lao động tự do bị thiệt thòi. Ông đề xuất: (1) Bộ Xây dựng và Sở Xây dựng nhanh chóng ban hành biểu mẫu xác nhận thu nhập; (2) Công an cấp xã/phường được đào tạo và cung cấp phần mềm hỗ trợ; (3) Các dự án nhà ở xã hội nên gia hạn thời gian đăng ký cho những người bị ảnh hưởng.
Phó Chủ tịch TP Huế, ông Trần Hữu Thùy Giang cho biết Sở Xây dựng sẽ làm việc với chủ đầu tư để gia hạn thời gian đăng ký, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Công an TP Huế để đưa Nghị định 261 vào thực tiễn nhanh nhất.
Võ Thạnh