Nội dung chính
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang cân nhắc 2 phương án mới để áp dụng bảng giá đất và hệ số K, hứa hẹn sẽ thay đổi cách tính giá đất từ 1/1/2026.
Bối cảnh pháp lý và mục tiêu của dự thảo
Dự thảo nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị quyết Quốc hội về cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thi hành Luật Đất đai đang được mở lấy ý kiến công chúng. Mục tiêu chính là tạo ra một khung tính giá đồng nhất, giảm thiểu tranh chấp và tăng tính minh bạch trong giao dịch đất đai.
Phương án 1: Áp dụng đồng thời bảng giá và hệ số K cho 14 trường hợp
Phương án này mở rộng việc sử dụng đồng thời bảng giá đất và hệ số K (hệ số điều chỉnh) từ 11 sang 14 trường hợp, bao gồm:
- Nhà nước giao, cho thuê đất không qua đấu giá hoặc đấu thầu.
- Việc tính giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước.
- Các trường hợp hiện hành theo Luật Đất đai.
Việc đồng thời áp dụng giúp chuẩn hoá giá trị giao dịch và giảm bớt gánh nặng tính toán cho các cơ quan quản lý.
Phương án 2: Tách riêng 9 trường hợp sử dụng bảng giá đất
Phương án này đề xuất quy định riêng bảng giá đất cho 9 tình huống đặc thù, trong đó có:
- Thu tiền khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất ở và cho phép chuyển mục đích sử dụng cho hộ gia đình, cá nhân.
- Thuế đất đai, thuế thu nhập từ chuyển quyền sử dụng đất.
- Lệ phí quản lý, sử dụng đất và tiền xử phạt vi phạm hành chính.
- Tiền bồi thường khi Nhà nước chịu thiệt hại trong quản lý đất.
- Tiền thuê đất khi công nhận quyền sử dụng theo hình thức giao đất có thu tiền hoặc cho thuê một lần.
- Giá khởi điểm đấu giá cho các khu đất đã đầu tư hạ tầng kỹ thuật.
- Tiền sử dụng đất khi bán nhà ở tài sản công cho người thuê.
Đối với 8 trường hợp còn lại, đề xuất vẫn giữ việc sử dụng đồng thời bảng giá và hệ số K, như các trường hợp giao, cho thuê đất không qua đấu giá, giao đất cho nhà đầu tư trúng thầu, hay điều chỉnh thời hạn sử dụng.
Thời gian hiệu lực và bước tiếp theo
Nếu dự thảo được thông qua, nghị định dự kiến sẽ có hiệu lực từ 1/1/2026. Các bên liên quan, bao gồm doanh nghiệp, nhà đầu tư và người dân, được khuyến khích tham gia đóng góp ý kiến trong giai đoạn lấy ý kiến công khai (từ ngày 15/10/2024 đến 15/11/2024) để hoàn thiện nội dung.
Việc lựa chọn phương án nào sẽ phụ thuộc vào đánh giá tác động kinh tế‑xã hội, tính khả thi trong thực thi và mức độ đáp ứng nhu cầu thực tế của các đối tượng sử dụng đất.