Nội dung chính
EU đang gia tăng phụ thuộc vào LNG nhập khẩu từ Mỹ, tạo ra kịch bản rủi ro mới khi các nước thành viên dần từ bỏ năng lượng Nga.
Theo báo Politico, EU dự kiến sẽ nhập gần một nửa lượng khí đốt tiêu thụ vào cuối thập kỷ tới từ Mỹ, trong khi hiện tại con số này chỉ chiếm khoảng 25% tổng nhập khẩu.
Số liệu nhập khẩu LNG từ Mỹ
Dữ liệu mới cho thấy EU đã nhập khoảng 1/4 lượng khí đốt toàn cầu từ Mỹ và các ước tính cho thấy tỷ lệ này có thể tăng lên tới 40% vào năm 2030, tương đương 80% tổng lượng LNG nhập khẩu của khối.
Hiện tại, Mỹ là nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới và chiếm khoảng 27% tổng lượng khí đốt EU, tăng mạnh so với mức 5% năm 2021. Các nước tiêu thụ lớn nhất gồm Pháp, Tây Ban Nha, Italy, Hà Lan và Bỉ; Anh, dù không còn là thành viên EU, vẫn là khách hàng quan trọng.
Rủi ro địa chính trị
Chuyên gia năng lượng Ana Maria Jaller‑Makarewicz (IEEFA) cảnh báo rằng việc EU phụ thuộc ngày càng nhiều vào LNG Mỹ có thể tạo ra một kịch bản rủi ro mới, khi Washington có thể dùng lá bài cắt nguồn LNG để gây áp lực về các vấn đề như tranh chấp Greenland.
Một nhà ngoại giao cấp cao EU cho biết, dù “vẫn còn những nguồn khí đốt khác trên thế giới”, nguy cơ Washington sử dụng LNG như công cụ đàm phán không thể bỏ qua.
Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ (khi đó) Donald Trump đưa ra các đề xuất cứng rắn, bao gồm việc áp thuế mới lên các nước châu Âu để thúc đẩy thỏa thuận bán Greenland, căng thẳng xuyên Đại Tây Dương càng gia tăng.
Chiến lược đa dạng hoá năng lượng của EU
EU đã giảm đáng kể sự phụ thuộc vào khí đốt Nga: từ 50% tổng nhập khẩu năm 2021 xuống còn 12% hiện nay, nhờ việc thay thế bằng LNG Mỹ dù chi phí cao hơn.
Luật đa dạng hoá nguồn nhập khẩu được thông qua năm ngoái, nhưng các chuyên gia cảnh báo rằng nguồn cung LNG toàn cầu vẫn tập trung ở một số ít quốc gia, khiến mục tiêu khó đạt trong ngắn hạn.
EU đang đặt kỳ vọng vào sản lượng mới từ Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, dự kiến sẽ cung cấp một phần đáng kể vào năm 2030.
Thêm vào đó, EU đã ký cam kết mua 750 tỷ euro các sản phẩm năng lượng của Mỹ trong khuôn khổ thỏa thuận thương mại, đồng thời triển khai cải cách hạ tầng năng lượng lớn, bao gồm hai đường ống Malta‑Cyprus và dự án đường ống Bosnia‑Croatia do Mỹ đề xuất.
Ông Thomas Pellerin‑Carlin, nghị sĩ EU thuộc phe Xã hội, nhấn mạnh rằng nếu EU tiếp tục đầu tư hiệu quả vào tiết kiệm năng lượng và năng lượng tái tạo, nhu cầu LNG sẽ giảm, đồng thời loại bỏ hoàn toàn khí đốt Nga.
Ngược lại, một số nhà phân tích cho rằng Mỹ ít có khả năng dùng LNG làm công cụ áp lực vì điều này có thể gây thiệt hại cho các doanh nghiệp LNG Mỹ, vốn đang tìm kiếm khách hàng mới để tiêu thụ nguồn cung ngày càng tăng.
Theo các nhà ngoại giao am hiểu, việc phụ thuộc vào LNG Mỹ đã được tính vào cam kết rộng hơn của EU về đa dạng hoá năng lượng, đồng thời sẽ được xem xét trong lệnh cấm khí đốt Nga dự kiến có hiệu lực trong năm nay.