Nội dung chính
Nhiều doanh nghiệp FDI quản lý bởi Chi cục Hải quan khu vực II đang mắc nợ thuế lên tới hàng trăm tỷ đồng, gây khó khăn cho công tác truy thu.
Theo báo cáo của Chi cục Hải quan Khu vực II, tính đến cuối năm 2025 có gần 6.000 doanh nghiệp FDI trên địa bàn đang nợ thuế, tổng số nợ vượt 3.043 tỷ đồng. Khoản nợ không đồng đều, tập trung ở một số doanh nghiệp với mức từ vài chục đến hàng trăm tỷ đồng.
Tổng quan nợ thuế doanh nghiệp FDI tại Chi cục Hải quan khu vực II
Số liệu tổng thể
Trong số 6.000 doanh nghiệp, các khoản nợ lớn nhất xuất hiện ở các ngành sản xuất, chế biến, may mặc và giày dép. Đáng chú ý, một phần đáng kể nợ đã chuyển từ trạng thái chậm nộp sang nợ kéo dài, đồng thời nhiều doanh nghiệp đã thu hẹp sản xuất, giải thể hoặc mất khả năng thanh toán.
Doanh nghiệp nợ thuế cao nhất
Công ty CP NIVL
Doanh nghiệp này đứng đầu danh sách với nợ thuế 152,2 tỷ đồng. Được cấp phép đầu tư nước ngoài năm 1998 và bắt đầu hoạt động vào 2007, NIVL chuyên sản xuất và chế biến đường. Hiện công ty đang tiến hành thủ tục giải thể, khiến việc truy thu trở nên phức tạp.
Các doanh nghiệp khác có nợ thuế lớn
Ngành may mặc, giày dép và các lĩnh vực liên quan
Trong nhóm này, Công ty TNHH Silver Star Việt Nam nợ hơn 47,7 tỷ đồng và Công ty TNHH QMI Industrial Việt Nam nợ hơn 38 tỷ đồng. Công ty TNHH Sản xuất giày dép Kwang Nam ghi nhận nợ gần 36 tỷ đồng, kéo dài qua nhiều năm. Các doanh nghiệp Neocacse Inc Việt Nam, May mặc Hong Better, May mặc da nhựa Hừng Sáng, DNTN Hoàng Giang và May và Thương mại Á Châu cũng có nợ từ 22,4 tỷ đến 30,7 tỷ đồng.
Nguyên nhân gây nợ thuế khổng lồ
Chu kỳ vốn dài và rủi ro thị trường
Doanh nghiệp quy mô lớn, nhập khẩu giá trị cao sẽ phát sinh thuế lớn. Khi dòng tiền bị gián đoạn – do biến động thị trường, giảm đơn hàng xuất khẩu hoặc giá nguyên liệu tăng – các khoản nợ thuế nhanh chóng tăng. Các ngành như xăng dầu, nguyên liệu công nghiệp, cơ khí, đóng tàu và đặc biệt là gia công xuất khẩu thường có chu kỳ vốn kéo dài, dễ gặp rủi ro tài chính.
Kiểm tra sau thông quan và khó khăn thu hồi
Nhiều khoản nợ chỉ được xác định sau kiểm tra sau thông quan hoặc rà soát chính sách, khi doanh nghiệp đã suy yếu. Khi đó, dù con số nợ lớn, khả năng thu hồi thực tế lại rất thấp, nhất là với các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động và không còn tài sản để cưỡng chế.
Thách thức trong công tác truy thu
Biện pháp cưỡng chế hiện hành
Hiện nay, các biện pháp cưỡng chế hành chính chủ yếu dừng ở việc ngăn chặn hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp nợ. Tuy nhiên, biện pháp này không tạo ra nguồn thu thực tế để bù đắp ngân sách.
Đề xuất cải thiện
Để nâng cao hiệu quả truy thu, cần có cơ chế giám sát chặt chẽ hơn trong giai đoạn nhập khẩu, đồng thời mở rộng phạm vi cưỡng chế sang tài sản cố định và tài khoản ngân hàng. Ngoài ra, việc thiết lập quỹ bảo hiểm rủi ro cho các doanh nghiệp FDI trong các ngành có chu kỳ vốn dài cũng có thể giảm thiểu tình trạng nợ thuế kéo dài.
