Nội dung chính
Chính phủ đã công bố Nghị định 20/2026/NĐ‑CP, mở ra một loạt ưu đãi thuế cho doanh nghiệp và cá nhân tham gia phát triển kinh tế tư nhân. Bài viết dưới đây tổng hợp các nội dung quan trọng, giúp bạn nắm bắt cơ hội giảm thuế, tối ưu chi phí và tăng tính cạnh tranh.
Miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp
Nghị định 20/2026/NĐ‑CP quy định chi tiết các trường hợp doanh nghiệp được miễn hoặc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong giai đoạn 2025‑2026. Dưới đây là ba nhóm chính:
1. Công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo
- Miễn thuế TNDN trong 2 năm đầu tiên và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo cho thu nhập phát sinh từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo.
- Thời gian ưu đãi tính liên tục từ năm doanh nghiệp lần đầu có thu nhập chịu thuế; nếu không có thu nhập trong 3 năm đầu, thời gian ưu đãi bắt đầu từ năm thứ tư.
- Doanh nghiệp phải hạch toán riêng thu nhập được ưu đãi; nếu không thể, thu nhập ưu đãi được tính theo tỷ lệ phần trăm doanh thu hoặc chi phí được trừ của hoạt động ưu đãi so với tổng doanh thu/chi phí của doanh nghiệp.
Ví dụ thực tế: Một startup công nghệ AI thành lập năm 2025, đạt doanh thu 5 tỷ VND trong năm đầu, sẽ được miễn thuế TNDN cho 2 năm đầu (2025‑2026) và giảm 50% thuế cho 4 năm tiếp theo, giúp tiết kiệm hơn 1 tỷ VND so với mức thuế thông thường.
2. Thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo
- Miễn thuế TNDN đối với toàn bộ khoản thu nhập này.
- Áp dụng cho việc bán một phần hoặc toàn bộ cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, ngoại trừ cổ phiếu của công ty đại chúng.
- Trong trường hợp bán toàn bộ công ty có gắn bất động sản, thu nhập sẽ được tính theo quy định thuế chuyển nhượng bất động sản.
3. Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNVV) đăng ký kinh doanh lần đầu
- Miễn thuế TNDN trong 3 năm kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
- Ưu đãi không áp dụng cho doanh nghiệp thành lập mới do sáp nhập, chia tách, hoặc chuyển đổi chủ sở hữu.
- Không áp dụng cho thu nhập thuộc khoản 3 Điều 18 Luật TNDN số 67/2025/QH15.
Trong trường hợp doanh nghiệp có đồng thời các khoản thu nhập được hưởng ưu đãi tại mục 1 và 3, họ có quyền lựa chọn chế độ ưu đãi có lợi nhất và duy trì ổn định trong suốt thời gian ưu đãi.
Miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN)
Đối với cá nhân, Nghị định 20/2026/NĐ‑CP cũng đưa ra các ưu đãi cụ thể:
a. Thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo
- Miễn thuế TNCN cho toàn bộ khoản thu nhập này.
- Loại trừ thu nhập từ chuyển nhượng cổ phiếu của công ty đại chúng.
- Trong trường hợp bán toàn bộ doanh nghiệp có gắn bất động sản, thu nhập sẽ chịu thuế theo quy định chuyển nhượng bất động sản.
b. Chuyên gia, nhà khoa học làm việc tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo hoặc trung tâm R&D
- Miễn thuế TNCN trong 2 năm (24 tháng) và giảm 50% thuế trong 4 năm tiếp theo (48 tháng) cho thu nhập từ tiền lương, tiền công.
- Thời gian tính liên tục kể từ tháng phát sinh thu nhập; nếu thu nhập phát sinh trong tháng, thời gian ưu đãi được tính đầy đủ tháng.
- Nếu cá nhân có đồng thời thu nhập được ưu đãi và thu nhập không được ưu đãi, phần thu nhập được ưu đãi sẽ được tính giảm thuế theo tỷ lệ ưu đãi, phần còn lại tính thuế bình thường.
Ưu đãi thuế TNCN và TNDN có hiệu lực từ ngày Nghị quyết 198/2025/QH15 có hiệu lực thi hành (17/5/2025) và áp dụng kể từ kỳ tính thuế năm 2025.
Kết luận
Với Nghị định 20/2026/NĐ‑CP, các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, quỹ đầu tư, tổ chức hỗ trợ và DNVV lần đầu có cơ hội giảm đáng kể gánh nặng thuế trong giai đoạn đầu hoạt động. Đối với cá nhân, đặc biệt là các chuyên gia, nhà khoa học, các ưu đãi thuế thu nhập cá nhân giúp thu hút nhân tài và thúc đẩy đầu tư vào đổi mới sáng tạo.
Hãy kiểm tra xem doanh nghiệp hoặc cá nhân của bạn có đủ điều kiện để đăng ký ưu đãi này chưa, và chuẩn bị hồ sơ hạch toán đúng quy định để tận dụng tối đa lợi ích thuế.
Bạn đã áp dụng ưu đãi thuế nào cho doanh nghiệp mình? Hãy chia sẻ kinh nghiệm và đặt câu hỏi dưới đây để cùng nhau phát triển kinh tế tư nhân.