Nội dung chính
Viêm màng não do não mô cầu (Neisseria meningitidis) đang bùng phát với những ca bệnh nặng tại các bệnh viện trung ương, đe dọa tính mạng và yêu cầu phản ứng nhanh của hệ thống y tế.
Ca bệnh nặng tại Bệnh viện Bạch Mai
Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai ghi nhận một bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch: hôn mê sâu, suy hô hấp cần đặt ống nội khí quản, sốt cao liên tục và xuất huyết tiêu hóa. Bệnh nhân có tiền sử viêm gan B mạn tính, loét dạ dày và gout. Ban đầu chỉ có các triệu chứng mệt mỏi, ớn lạnh và tự truyền dịch tại nhà, nhưng nhanh chóng tiến triển thành sốt cao, ban xuất huyết vùng cổ‑ngực và suy đa tạng.
Ngay khi nghi ngờ viêm màng não do não mô cầu, đội ngũ y tế đã cách ly bệnh nhân, thực hiện xét nghiệm máu, dịch họng và chọc dò dịch não tủy. Kết quả PCR và nuôi cấy cho thấy Neisseria meningitidis dương tính. Bệnh nhân được điều trị kháng sinh đặc hiệu, đồng thời các người tiếp xúc gần (gia đình, nhân viên y tế) được kê thuốc dự phòng theo Thông tư 54/2015/TT‑BYT. Đến sáng ngày 15/1, bệnh nhân đã được rút ống nội khí quản, sốt giảm, tỉnh táo và tiến triển ổn định.
Trường hợp nguy hiểm tại Bệnh viện Quân đội 108
Khoa Bệnh lây đường hô hấp, Bệnh viện Quân đội 108 tiếp nhận một chiến sĩ 22 tuổi với các dấu hiệu điển hình: sốt 39 °C, rét run, đau đầu dữ dội, sợ ánh sáng, nôn mửa và rối loạn tiêu hoá. Xét nghiệm xác nhận nhiễm Neisseria meningitidis kèm nhiễm khuẩn huyết, tổn thương gan‑mật và rối loạn đông máu, dẫn tới nguy cơ suy đa tạng.
Sau ba ngày điều trị theo phác đồ chuẩn – kháng sinh đa dạng, hỗ trợ hô hấp và quản lý đông máu – bệnh nhân đã ổn định, các chỉ số sinh tồn bình thường và không xuất hiện biến chứng nghiêm trọng.
Thống kê 2015‑2025 cho thấy Bệnh viện Quân đội 108 đã tiếp nhận hơn 10 ca viêm màng não do não mô cầu, trong đó năm 2025 có 5 ca, trong đó có 2 ca tiến triển nặng và nguy kịch.
Đặc điểm lây truyền và nguy cơ tử vong
PGS.TS Đỗ Duy Cường, Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai) nhấn mạnh: vi khuẩn Neisseria meningitidis sinh sống trong khoang hầu họng, lây truyền qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần. Các môi trường đông người – ký túc xá, doanh trại quân đội, trường học – là “điểm nóng” cho sự bùng phát.
Đối tượng dễ mắc bệnh là thanh thiếu niên và người trẻ chưa có miễn dịch hoặc chưa tiêm vắc xin. Tỷ lệ người mang mầm không có triệu chứng dao động từ 5‑20%, tạo nguồn lây tiềm tàng. Khi bệnh tiến triển, có thể xảy ra viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, suy đa tạng và tử vong trong vòng 24 giờ nếu không được can thiệp kịp thời. Ngay cả khi sống sót, bệnh nhân có nguy cơ để lại di chứng nặng nề như điếc, co giật hoặc tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
Phòng ngừa hiệu quả: Tiêm vắc xin và biện pháp cá nhân
Các chuyên gia đồng thuận: tiêm vắc xin là biện pháp duy nhất và hiệu quả nhất để ngăn ngừa viêm màng não do não mô cầu. Tại Việt Nam, các chủng vắc xin phổ biến bao gồm A, B, C, Y và W.
Người dân, đặc biệt là trẻ em, thanh thiếu niên và chiến sĩ mới, cần hoàn thành đầy đủ liều vắc xin theo khuyến cáo, duy trì vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang khi tham gia các hoạt động tập trung đông người và khám bệnh ngay khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ: sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng gáy, lờ mờ, hoặc ban xuất huyết dưới da.
“Chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và điều trị kịp thời không chỉ bảo vệ bản thân mà còn là trách nhiệm với cộng đồng, nhất là trong thời điểm các lễ hội, hội họp đông người,” các chuyên gia nhấn mạnh.
Hãy chia sẻ thông tin này để nâng cao nhận thức cộng đồng và bảo vệ sức khỏe cho mọi người.