Nội dung chính
Khung cơ cấu giáo dục quốc dân: Bước chuyển mình từ mô tả hành chính sang tiêu chuẩn năng lực
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố dự thảo quyết định nhằm đưa hệ thống giáo dục Việt Nam vào hướng học tập mở, năng lực‑định hướng và có khả năng liên thông quốc tế.
Đây là nỗ lực tạo ra một khung cơ cấu giáo dục linh hoạt, cho phép học sinh, sinh viên và người lao động di chuyển dễ dàng giữa các bậc, các luồng và các chuẩn quốc tế như ISCED.
Thay đổi quan trọng
- Chuyển từ cách liệt kê bậc học sang khung phân loại cấu trúc, làm rõ cấp học, trình độ đào tạo và luồng giáo dục.
- Hệ thống được chia thành 9 cấp (từ 0 tới 8) để đồng bộ với Khung phân loại giáo dục quốc tế (ISCED).
- Giáo dục phổ thông được tách thành hai giai đoạn: giáo dục định hướng nghề nghiệp (trung học phổ thông + trung học nghề) và giáo dục đại học.
Khung trình độ quốc gia: Tiêu chuẩn tám bậc cho nghề nghiệp và đại học
Khung trình độ quốc gia được xây dựng dựa trên ba yếu tố cốt lõi: kiến thức, kỹ năng và tự chủ – trách nhiệm. Mỗi bậc trình độ mô tả rõ tiêu chuẩn đầu ra, tạo nền tảng cho việc công nhận, kiểm định và chuyển đổi học tập.
Ba thành phần cốt lõi
- Kiến thức: nội dung lý thuyết, nền tảng chuyên môn.
- Kỹ năng: khả năng áp dụng kiến thức vào thực tiễn.
- Tự chủ & Trách nhiệm: mức độ độc lập, đạo đức nghề nghiệp và khả năng giải quyết vấn đề.
Khung này không chỉ hỗ trợ công nhận bằng cấp trong nước mà còn tạo điều kiện cho đánh giá và so sánh với chuẩn quốc tế, giúp sinh viên và người lao động dễ dàng chuyển đổi sang các hệ thống giáo dục khác.
Lộ trình học tập mở: Liên thông, chuyển đổi và công nhận học tập suốt đời
Hai nguyên tắc mới được đưa vào dự thảo:
- Học tập trước: công nhận kiến thức và kỹ năng thu được từ các hình thức học phi chính quy, đào tạo tại doanh nghiệp hoặc kinh nghiệm làm việc.
- Liên thông & chuyển đổi: cho phép học viên chuyển đổi kết quả học tập sang các bậc trình độ khác mà không phải bắt đầu lại từ đầu.
Nhờ vậy, người học có thể quay trở lại hệ thống giáo dục chính quy để nâng cao trình độ, hoặc tiếp tục học tập suốt đời thông qua giáo dục thường xuyên.
Đặc thù ngành nghề
Đối với lĩnh vực sức khỏe, khung trình độ quốc gia sẽ được sử dụng làm căn cứ tham chiếu, nhưng vẫn phải tuân thủ các quy định chuyên môn nghiêm ngặt để bảo đảm an toàn nghề nghiệp. Đối với văn hóa‑nghệ thuật và thể dục‑thể thao, dự thảo ghi nhận đặc thù đào tạo sớm và kéo dài, cho phép công nhận kết quả học tập dựa trên lộ trình phù hợp.
Triển khai và quản lý
Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ chịu trách nhiệm chủ trì thực hiện, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và cơ sở đào tạo để đảm bảo tính đồng bộ, đồng thời duy trì khả năng tham chiếu với các khung quốc tế.
Lộ trình thực hiện dự kiến
- Thu thập ý kiến rộng rãi từ giáo viên, nhà trường, doanh nghiệp và người học (tháng 2‑3/2026).
- Hoàn thiện dự thảo và trình Thủ tướng phê duyệt (quý 2/2026).
- Triển khai thí điểm tại một số địa phương và ngành nghề đặc thù (nửa cuối 2026).
- Đánh giá, điều chỉnh và mở rộng toàn quốc (2027).
Quá trình này được thiết kế để đảm bảo tính minh bạch, dựa trên dữ liệu thực tế và phản hồi từ các bên liên quan, nhằm tạo ra một hệ thống giáo dục thực sự mở, linh hoạt và phù hợp với yêu cầu hội nhập.
HOÀNG HƯƠNG