Nội dung chính
Những thách thức trong việc gây mê cho một shipper đa chấn thương và cột sống dính khớp
Những thách thức trong việc gây mê cho một shipper đa chấn thương và cột sống dính khớp đã khiến đội ngũ y bác sĩ phải nghĩ ra các phương án dự phòng sáng tạo. Vào cuối tháng 11/2025, anh L.V.D., 30 tuổi, làm nghề shipper tại huyện Củ Chi, TP.HCM, đã gặp phải một tai nạn giao thông nghiêm trọng khiến cơ thể bị đa chấn thương và cột sống dính khớp từ thuở thơ. Trường hợp này đặt đội ngũ y bác sĩ vào “câu đố” khó giải: làm sao gây mê an toàn khi không thể dùng phương pháp thông thường?
Đa chấn thương và cột sống dính khớp: Nguyên nhân và hậu quả
Anh D. ngã xe và va chạm mạnh với mặt đường, kết quả chụp X‑quang cho thấy gãy xương mâm chày, đầu trên xương mác, mắt cá trong và các xương tay. Đồng thời, bệnh án ghi nhận anh đã mắc viêm cột sống dính khớp từ 8 tuổi mà chưa được điều trị, khiến các đốt sống liền khối, cứng và không thể ngửa cổ hay lồng ngực mở rộng. Theo WHO, khoảng 30 % các ca tai nạn giao thông ở Việt Nam có biểu hiện đa chấn thương, trong đó 10 % gặp vấn đề cột sống nghiêm trọng.
Thách thức lớn nhất ở khâu gây mê
Thông thường, gây mê toàn thân yêu cầu đặt ống nội khí quản qua cổ để kiểm soát đường thở. Với cột sống dính khớp, việc ngửa cổ để đưa ống có nguy cơ làm gãy thêm đốt sống, đe dọa tính mạng. Đội ngũ gây mê hồi sức đã phải tìm ra giải pháp thay thế, tránh mọi thao tác gây áp lực lên cột sống.
Bốn phương án dự phòng
- Gây tê tủy sống.
- Gây mê và đặt mask thanh quản (LMA).
- Gây mê qua ống soi mềm (flexible bronchoscope) để đưa nội khí quản.
- Mở khí quản qua da (cricothyrotomy) trong trường hợp không thể thực hiện các phương pháp trên.
Phương án đầu tiên – tê tủy – đã thất bại vì các khe đốt sống quá hẹp và dính liền, kim không thể vào đúng vị trí. Đội ngũ nhanh chóng chuyển sang đặt mask thanh quản. Sau khoảng 10 phút căng thẳng, mask đã được đặt thành công, cung cấp đường thở ổn định mà không cần di chuyển cổ.
Tiến sĩ Nguyễn Anh Hùng, bác sĩ chuyên khoa gây mê – hồi sức tại Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP.HCM, giải thích: “Mask thanh quản là lựa chọn ưu tiên khi không thể đặt nội khí quản thông thường, vì nó giảm thiểu xâm lấn và rủi ro cho cột sống biến dạng.”
Quá trình phẫu thuật và phục hồi
Với đường thở đã kiểm soát, nhóm bác sĩ chỉnh hình vi‑phẫu tiến hành cố định xương mâm chày bằng nẹp, bắt vít mắt cá trong và bảo tồn các xương ngón tay. Các thao tác được thực hiện nhanh chóng, giảm thiểu mất máu và nguy cơ biến chứng.
Sau khi tỉnh lại, anh D. bày tỏ sự xúc động và biết ơn đội ngũ y tế. Hiện anh đang thực hiện chương trình vật lý trị liệu dưới sự hướng dẫn của các kỹ thuật viên phục hồi chức năng, với mục tiêu lấy lại khả năng vận động và trở lại công việc giao hàng.
“Mỗi bước tiến trong quá trình phục hồi là một chiến thắng,” anh D. chia sẻ, đồng thời khuyến khích các đồng nghiệp lái xe luôn đội mũ bảo hiểm và kiểm tra sức khỏe cột sống định kỳ.